ျမင့္ေမာင္
တနလၤာေန႔၊ မတ္လ ၁၅ ရက္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ၂၀ နာရီ ၅၉ မိနစ္ .
နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ စစ္အစိုးရ ထုတ္ျပန္လိုက္သည့္ ေရြးေကာက္ပဲြ ဥပေဒအေပၚ အားရေက်နပ္မႈ မရွိဘဲ တဖက္သတ္ဆန္ေသာ၊ အခ်ဳပ္အခ်ယ္ မ်ားလြန္းေၾကာင္း ရွမ္းတိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးက ယေန႔ ေျပာဆိုသည္။
ရွမ္းအမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ SNLD ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဦးစုိင္းလိတ္က ထိုဥပေဒသည္ တဖက္သတ္ဆန္ေၾကာင္းႏွင့္ ပါတီမွတ္ပံုတင္ေရး မတင္ေရး ဆံုးျဖတ္ရန္ အက်ဥ္းက်ခံ ပါတီေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး လႊတ္ေပးေစလိုေၾကာင္း ေျပာသည္။
ဝါရင့္ ရွမ္းႏိုင္ငံေရးသမားၾကီး ဦးေရႊအုန္းကလည္း ယခု ေရြးေကာက္ပဲြ ဥပေဒတြင္ အခ်ဳပ္အခ်ယ္ မ်ားလြန္းေၾကာင္း ေျပာဆိုလိုက္ၿပီး ေရြးေကာက္ပဲြ ဝင္မည္ဆိုပါက ျပည္ေထာင္စု ဒီမိုကေရစီပါတီအမည္ျဖင့္ ဝင္ေရာက္မည္ဟု ဆိုသည္။
၎တို႔ႏွစ္ဦးထံမွ စစ္အစိုးရ ေရြးေကာက္ပဲြ ဥပေဒအေပၚ အျမင္၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား၏ ရပိုင္ခြင့္ႏွင့္ အလားအလာ အေျခအေနမ်ားကို သိရွိႏုိင္ရန္ မဇၥ်ိမသတင္းေထာက္ ျမင့္ေမာင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားသည္ကို တင္ျပလိုက္ပါသည္။
(SNLD သည့္ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏိုင္ရပါတီျဖစ္ၿပီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၂၃ ေရြးခ်ယ္ခံရၿပီး စစ္အစိုးရက ဖ်က္သိမ္းခဲ့သည့္ ပါတီျဖစ္သည္။ ပါတီဥကၠ႒ ဦးခြန္ထြန္းဦးႏွင့္ အတြင္းေရးမႉး စိုင္းညြန္႔လြင္ ုအပါအဝင္ CEC အဖြဲ႔ဝင္မ်ားသည္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားထဲတြင္ ႏွစ္ရွည္ ေထာင္ဒဏ္မ်ား က်ခံေနရသည္။)
ဦးစိုင္းလိတ္
(ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္)
ရွမ္းအမ်ဳိးသားမ်ား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ - SNLD
ေမး။ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒအေပၚမွာ ဘယ္လိုမ်ဳိး သံုးသပ္မိပါသလဲခင္ဗ်။
''၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို အေျခခံၿပီး ေပၚေပါက္လာမယ့္၊ ျပဳလုပ္သြားမယ့္ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲေပါ့ေနာ္၊ အဲဒီဟာကို က်ေနာ္တို႔က ညီလာခံကို မတက္ခံဘူး။ ဆႏၵခံယူပြဲတုန္းကလည္း ျပည္သူေတြရဲ႕ ဆႏၵကို တရားနည္းလမ္းတက် ရယူထားတယ္လို႔ မယံုၾကည္တဲ့အတြက္မို႔လို႔ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္မွာ ျပဳလုပ္မယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲကို တစံုတရာ ပါဝင္ပတ္သက္မႈကို မစဥ္းစားေသးပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဥကၠ႒နဲ႔ အတြင္းေရးမႉးကိုယ္တိုင္က အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ ေရာက္ေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔ေခါင္းေဆာင္ ဦးခြန္ထြန္းဦးနဲ႔ အတြင္းေရးမႉး ဦးစိုင္းညြန္႔လြင္ကို လႊတ္ေပးၿပီးေတာ့ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး လုပ္ရမယ္။ အဲဒီေနာက္ပိုင္းက်မွာ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဝင္သင့္ မဝင္သင့္၊ ပါတီမွတ္ပံုတင္သင့္ မတင္သင့္ကို ဆက္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ အဲဒီကိစၥေတြကို မစဥ္းစားေသးပါဘူး''
ေမး။ ၂ဝ၁ဝ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒထဲမွာပါတဲ့ ပုဒ္မေတြထဲက ပုဒ္မ ၆ နဲ႔ ပုဒ္မ ၁ဝ မွာပါတဲ့ အခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပါတီအေနနဲ႔ ဘယ္လို ျမင္ပါသလဲ။
''အဲဒီ ဥပေဒေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တဖက္သတ္ဆန္တဲ့ ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္ေတြျဖစ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မိုလို႔ တရားနည္းလမ္း မက်ဘူး။ မလြတ္လပ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးမွတ္ပံုတင္ျခင္းမွာ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ထူေထာင္တယ္ဆိုတာက အဲဒီ ပါတီထူေထာင္တဲ့ လူရဲ႕ သေဘာဆႏၵနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ ရွိရမယ္။ ဘယ္သူကို ပါတီဝင္အျဖစ္ လက္ခံမယ္၊ ဘယ္သူကို ဥကၠ႒အျဖစ္ လက္ခံမယ္၊ တင္ေျမႇာက္မယ္ စသျဖင့္ ဒီကိစၥေတြက ပါတီထူေထာင္မယ့္ ပုဂၢဳိလ္ေတြက ဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္တယ္။ တျခား အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ တျခား ပုဂၢိဳလ္ကေသာ္လည္းေကာင္း၊ အမိန္႔ေပး ေစခိုင္းသတ္မွတ္လို႔ မရဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အဲဒီလိုမ်ဳိး ကန္႔သတ္ခ်က္ပါတဲ့ ဥပေဒမ်ဳိးကို က်ေနာ္တို႔က လက္မခံႏိုင္ပါဘူး''
''ဒီဟာကို က်ေနာ္တို႔ လက္မခံႏိုင္ပါဘူး။ ၁၉၇၄ ဥပေဒပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ၁၉၄၇ ဥပေဒပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရြးေကာက္ခံပိုင္ခြင့္ မရွိဘူးဆိုရင္ေတာင္မွပဲ၊ သူ႔အေနနဲ႔ မဲထည့္ခြင့္၊ ပါတီဝင္ခြင့္ ရွိရမယ္။ အခုက်ေတာ့ ပါတီဝင္ခြင့္လည္း မရွိဘူး၊ ေရြးေကာက္ခံပိုင္ခြင့္လည္း မရွိဘူးဆိုေတာ့ ဒီဟာကို က်ေနာ္တို႔ လက္မခံႏိုင္ပါဘူး''
ဦးေရႊအုန္း
ျပည္ေထာင္စု ဒီမိုကေရစီပါတီ
ေမး။ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေတြအေနနဲ႔ ဘယ္လို ရပိုင္ခြင့္ေတြ ရရွိလာမလဲ၊ ဘယ္လို ဆံုးရႈံးမႈေတြ ျဖစ္လာႏိုင္မလဲ။
''တိုင္းရင္းသားနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ေတာ္ေတာ္ေလးကို နည္းတဲ့ သေဘာရွိတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ပထမဆံုးကေတာ့ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ ပါကတည္းက မၾကိဳက္တာ။ ျပည္ေထာင္စုကို တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ လုပ္ထားတာ။ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ေတြမွာ ေပးထားတဲ့ အခြင့္အေရးေတြက သိပ္ၿပီးေတာ့ ဘာမွ ရွိတာမွ မဟုတ္တာ။ အက်ဥ္းအေျမာင္းေလးေတြ၊ အေရးၾကီးတဲ့ ဟာေတြက ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္က ကိုင္ထားတာ။ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္မွာ ျပည္နယ္က ကိုယ္စားျပဳတဲ့ လူေတြက ပါသင့္သေလာက္ ပါတာေတာ့ ရွိတယ္။ တပ္မေတာ္က ဘယ္လိုေရြးမယ္၊ ဘယ္လိုလုပ္မယ္ဆိုတာကို ေရြးထုတ္လိုက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ျပည္နယ္ကို ကိုယ္စားျပဳမယ့္သူ၊ တကယ့္ကို ဦးေဆာင္ႏိုင္မယ့္သူက တကယ့္ကို နည္းနည္းေလးပဲ ရွိေတာ့တာ။ ဒီအေျခခံဥပေဒအရ ဆိုလို႔ရွိရင္ ျပည္နယ္က ကိုယ္စားလွယ္ေတြက လုပ္ပိုင္ခြင့္ မရွိသေလာက္နည္းသြားၿပီ''
ေမး။ ၂ဝ၁ဝ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၆ နဲ႔ ပုဒ္မ ၁ဝ မွာပါတဲ့ အခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။
''ႏိုင္ငံေရးပါတီ မွတ္ပံုတင္ျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒက အေပါက္ကေလး နည္းနည္းေလးပဲ ဖြင့္ေပးထားတယ္။ ဥပေဒေတြက အခ်ဳပ္အခ်ယ္ မ်ားလြန္းတယ္။ သူတို႔ ထုတ္ထားတဲ့ ဥပေဒထဲမွာ အက်ဥ္းက်ေနတဲ့သူေတြ မပါရဘူးဆိုတာက အခုအဖမ္းခံေနရတဲ့ သူေတြထဲမွာ ရာဇဝတ္မႈကို က်ဴးလြန္တဲ့သူေတြ ရွိသလို ႏိုင္ငံေရးေၾကာင့္ အဖမ္းခံရတဲ့သူေတြ ရွိတယ္။ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားလို႔ အဖမ္းခံရသူေတြဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာပါဝင္၊ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ ရွိရမယ္''
''အရင္တုန္းက ေရြးေကာက္ပြဲေတြကေတာ့ တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြခ်ည္းပဲ။ ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္းက်တယ္။ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေရးသားခြင့္ရွိၿပီး မွ်မွ်တတျဖစ္သြားတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲလို႔ ယူဆလို႔ရတယ္။ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲက်ေတာ့ ဒါက ပိုၿပီးေတာ့ လြတ္လပ္တယ္။ ျမန္မာျပည္ထဲမွာလည္း လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲလို႔လည္း ေျပာလို႔ရသလို၊ ကမၻာကလည္း လြတ္လပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲလို႔ လက္ခံထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီေရြးေကာက္ပြဲက အေကာင္အထည္မွ ေပၚမလာဘူး။ ဟိုအရင္တုန္းက ေရြးေကာက္ပြဲေတြက ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ေတြ နည္းနည္းပါးပါး ရွိခဲ့တယ္။ အဲဒီ ေရြးေကာက္ပြဲေတြေတာင္မွ ေရြးေကာက္ပဲြၿပီးရင္ ဆက္လက္သြားလို႔ ရေသးတယ္။ ၉ဝ ခုႏွစ္က်ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္က တျခား၊ ျဖစ္လာတာက တျခား။ အခုဟာကလည္း က်ေနာ္တို႔ ဘာျဖစ္လာမယ္ဆိုတာ မသိေသးဘူး''
''အဂၤလိပ္ေခတ္တုန္းက ရွိတာက ဒီလိုေလ။ ရာဇဝတ္မႈနဲ႔ အေရးယူခံထားရတဲ့သူ ျဖစ္ရင္ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မရွိဘူး။ ဆိုလိုတာက ရာဇဝတ္မႈနဲ႔ အေရးယူခံရတဲ့သူျဖစ္ရင္ ႐ိုေသထိုက္ေသာ ပုဂၢိဳလ္မဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံေရး သိကၡာမရွိတဲ့ အတြက္ဆိုၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္လို႔ မရဘူးဆိုတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္ရွိတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသမားျဖစ္လို႔ ေရြးေကာက္ပြဲ မဝင္ရဘူးဆိုတာ မရွိပါဘူး။ ႏိုင္ငံေရး ပုဒ္မအရ အထိန္းသိမ္းခံရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္က အက်င့္စာရိတၱပ်က္လို႔ အဖမ္းခံရတာ မဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ျခင္းနဲ႔ အစိုးရက မၾကိဳက္လို႔ အဖမ္းခံရတဲ့ သူေတြကိုေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္ရတယ္။ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမွာက ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ဖို႔ မေျပာနဲ႔ ပါတီဝင္ေတာင္ မျဖစ္ရဘူးဆိုတာေတြ ပါတယ္''
ေမး။ ဘာမ်ား ျဖည့္စြက္ေျပာခ်င္ပါသလဲခင္ဗ်။
''ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ ထြက္လာေတာ့ အရင္တုန္းက ေရြးေကာက္ပြဲဝင္မယ္ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြေတာင္မွ နည္းနည္း တုံ႔ဆိုင္းတံု႔ဆိုင္း ျဖစ္လာတယ္။ သူတို႔ ဥပေဒေတြက အခ်ဳပ္အခ်ယ္ မ်ားလြန္းတယ္။ ဒီအတိုင္းဆိုရင္ ဆက္လုပ္လို႔ မရဘူးဖို႔ ေျပာေနၾကတယ္။ အဲဒီပုဂၢိဳလ္ေတြကို က်ေနာ္ ေမးၾကည့္တယ္။ ကိုယ္ယူတဲ့ မိန္းမက ကပၸလီ မိန္းမကို ယူထားတယ္၊ ေမြးလာေတာ့ ျဖဴျဖဴေခ်ာေခ်ာေတာ့ ျဖစ္မလာႏိုင္ဘူး။ ကပၸလီမနဲ႔ ေမြးလာတဲ့ ကေလးကလည္း မည္းမည္းေလးပဲ ေမြးလာမယ္။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ အေျခခံ ဥပေဒဆိုတာလည္း ေျပာရမယ္ဆိုရင္လည္ ကမၻာမွာ အလြန္ရွားတဲ့ ဥပေဒပါပဲ။ အဲဒီဥပေဒကို မွီၿပီးေတာ့ ေပၚလာတဲ့ ေနာက္ထပ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒကလည္း အဲဒီအတိုင္းပဲ ျဖစ္လာမွာပါပဲ။ ကမၻာက စံနမူနာထားထိုက္တဲ့ ဥပေဒ ဘယ္နည္းနဲ႔မွ ျဖစ္မလာႏိုင္ဘူး''
''၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ဥပေဒက မေကာင္းတဲ့ ဥပေဒဆိုရင္ ေနာင္မွာလည္း ေကာင္းလာႏိုင္မယ့္ အေနအထားမရွိဘူး။ မေကာင္းလားဆိုၿပီးေတာ့ မလုပ္ဘဲ ေနလို႔ရွိရင္ ဘာမွမလုပ္ဘဲ ေနရေတာ့မွာပဲ။ က်ေနာ္အျမင္ကေတာ့ ၾကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ၊ မၾကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ၊ ေကာင္းသည္ျဖစ္ေစ၊ မေကာင္းသည္ျဖစ္ေစ အေပါက္ကေလး နည္းနည္းဖြင့္ရင္ ဖြင့္သေလာက္ တိုးၾကည့္ခ်င္တာပဲ။ မဝင္ဘဲနဲ႔၊ မတိုးဘဲနဲ႔ ေနမယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုျဖစ္သြားႏိုင္သလဲ။ ဒါကို မၾကိဳက္ဘူးဆိုၿပီးေတာ့ တဖက္ႏိုင္ငံကို သြားေနႏိုင္တဲ့ အေနအထားမရွိဘူး။ ျပည္တြင္မွာ ေနၿပီးေတာ့လည္း လက္နက္ကိုင္လမ္းစဥ္ လုပ္ဖို႔ဆိုတာလည္း အဲဒီေလာက္ သတိၱမရွိဘူး။ ဘယ္ေလာက္ ဖြင့္လာႏိုင္မလဲ။ ဖြင့္လာသေလာက္ ၾကိဳးစားၿပီး လုပ္ၾကည့္မယ္။ လုပ္လို႔ မရရင္လည္း ထိုင္ေန႐ံုပဲ ရွိမယ္။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္မယ္ဆိုရင္ ျပည္ေထာင္စု ဒီမိုကေရစီပါတီအေနနဲ႔ ဝင္မယ္''
