Monday, 27 July 2009 19:56 ကိုေထြး
ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ၂၀၀၉ ခုႏွစ္အတြက္ ယုံၾကည္ခ်က္ သံတမန္ (Ambassador of Conscience) ဆုကို ေပးအပ္ ခ်ီးျမႇင့္ လိုက္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ (AI) က ယေန႔တြင္ ထုတ္ေဖာ္ ေၾကညာလိုက္္သည္။
လူတဦးတေယာက္၏ ထူးခၽြန္သည့္ ေခါင္းေဆာင္ အရည္အေသြးႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ ေစာင္႔ေရွာက္ရာတြင္ ကမၻာေပၚရွိ လူအမ်ား၏ စိတ္ဓာတ္ကို တက္ၾကြေစသည့္ စြမ္းေဆာင္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ အဆိုပါဆုကို ေပးအပ္ျခင္း ျဖစ္သည္။
ယင္းဆုက္ို အုိင္ယာလန္ႏိုင္ငံ Dublin ဒပ္ဘလင္ၿမိဳ႕တြင္ AI အဖြဲ႔က ေပးအပ္ ခ်ီးျမႇင့္မည္ျဖစ္ၿပီး ယခင္ႏွစ္က အိုင္ယာလန္ ႏိုင္ငံ U2 ေတးဂီတ အဖြဲ႔ ကို ၎ဆု ေပးအပ္ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့သည္။
AI ၏ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႈး Irene Khanက “ဲ ရွည္လ်ားခက္ခဲတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး တိုက္ပြဲေတြမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူအမ်ားအတြက္သာမက ကမၻာတ၀န္းလုံးက လူေတြအတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ ဟာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နဲ႔သတၱိရဲ႕ အမွတ္အသားတခုပါ” ဟုေျပာသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ မိတ္ေဆြတဦး ျဖစ္သူ ႏိုဗဲယ္ဆုရွင္ Vaclav Havel ကလည္း ယင္း ဆုေပးပြဲကို တက္ေရာက္ ဂုဏ္ျပဳ ခ်ီးျမႇင့္ မည္ျဖစ္သည္။
ယင္းဆုကို ခ်ီးျမွင့္ခဲ့သည္မွာ ယခုႏွစ္ဆိုလွ်င္ ၆ႏွစ္ေျမာက္ရွိၿပီျဖစ္ၿပီး၊ ယခင္က ေတာင္အာဖရိက သမၼတေဟာင္း နယ္လ္ဆင္ မင္ဒရဲလား၊ ခ်က္သမၼႏိုင္ငံ သမၼတေဟာင္း Vaclav Havel ႏွင့္ U2 ေတးဂီတ အဖြဲ႔တို႔က ဆြတ္ခူး ရရွိခဲ့သည္။
ယခုလသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို စတင္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားခဲ့သည့္အႏွစ္ ၂၀ျပည့္ေျမာက္သည့္ အခ်ိန္ ျဖစ္သည့္ အျပင္ AI အေနျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား conscience of prisoner အျဖစ္ ေၾကျငာသည့္ ႏွစ္ ၂၀ျပည့္ ေျမာက္သည့္ လ လည္းျဖစ္သည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၁၉၈၉ခု ဇူလိုင္လက ပထမအႀကိမ္ အထိန္းသိမ္းခံရသည္။
၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဒီပဲယင္းအၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ အၿပီးမွ စတင္၍ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ျဖင့္ ထပ္မံ အထိန္းသိမ္းခံေနရသည့္ ၆ ႏွစ္ျပည့္ခါနီး အခ်ိန္တြင္ ၎၏အိမ္သို႔ တိတ္တဆိတ္ ဝင္ေရာက္ခဲ့ေသာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ဂြ်န္ ၀ီလ်ံ ယက္ေထာ အမႈႏွင့္ ပတ္ သက္ ၿပီး အာဏာပိုင္မ်ား၏ တရားစြဲဆုိ ျခင္းခံေနရသည္။
၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွ စ၍ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ ဘ၀ျဖင့္ ေနရခ်ိန္ စုစုေပါင္း ၁၃ ႏွစ္ေက်ာ္ၿပီ ျဖစ္သည္။
maandag 27 juli 2009
အၿပီးသတ္ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ဆက္လက္ၾကားနာ မနက္ျဖန္သို႔ ထပ္မံေရႊ႕ဆိုင္း

အင္းစိန္ေထာင္အနီး၌ ယေန႔တြင္ လုံၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားက လမ္းမ်ားကို ပိတ္ဆုိ႔ တားဆီး ထားသည္ကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ - ခင္ေမာင္ဝင္း/AP)
Monday, 27 July 2009 20:20 ကိုစိုး
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အၿပီးသတ္ ေလွ်ာက္လဲခ်က္မ်ားကို အင္းစိန္ေထာင္တြင္း အထူး တရား႐ုံးတြင္ ယေန႔ ဆက္လက္ ၾကားနာစစ္ေဆး ၿပီးေနာက္ မနက္ျဖန္သို႔ ထပ္မံေ႐ႊ႕ဆိုင္းလိုက္ေၾကာင္း ေရွ႕ေနမ်ားက ေျပာသည္။
ယေန႔တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အတူေနသူ ေဒၚခင္ခင္၀င္းႏွင့္ မ၀င္းမမတို႔အတြက္ လိုက္ပါ ေဆာင္ ရြက္ေသာ ေရွ႕ေန ဦးလွမ်ိဳးျမင့္က ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ေပးခဲ့ျပီး၊ မစၥတာယက္ေထာအတြက္ လိုက္ပါ ေဆာင္ ရြက္ ေသာ ေရွ႕ေန ဦးခင္ေမာင္ဦးမွ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးခဲ့ကာ အစိုးရေရွ႕ေနဘက္မွလည္း ျပန္လည္ေလွ်ာက္လဲခဲ့ၿပီး ေနာက္ တရား႐ုံးက မနက္ျဖန္သို႔ ထပ္မံေ႐ႊ႕ဆိုင္းလိုက္သည္ဟု ေရွ႕ေနႀကီး ဦးဉာဏ္ဝင္း ကေျပာဆိုသည္။
“ဒီေန႔ မနက္ ၁၀ နာရီက စၿပီး ဦးလွမ်ိဳးျမင့္က ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးတယ္၊ ေန႔ခင္း ၁ နာရီက ျပန္စၿပီး အစိုးရ ေရွ႕ေနက ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးတာ ညေန ၅ နာရီမွာ မနက္ျဖန္ ၁၀ နာရီကို ျပန္ခ်ိန္းလိုက္တယ္၊ က်ေနာ္တို႔ reply (ျပန္လည္ရွင္းလင္းတာ)လုပ္ရဦးမယ္၊ မစၥတာ ယက္ေထာရဲ႕ အမႈ၂မႈကလည္း ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးရ ဦးမယ္္”ဟု ၎က ေျပာျပသည္။
အင္းစိန္ေထာင္ပတ္၀န္းက်င္တြင္လည္း ယေန႔ ရဲမ်ား၊ လံုထိန္း၊ စြမ္းအားရွင္ စုစုေပါင္း ၁၀၀၀ ၀န္းက်င္ခန္႔က အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(NLD) မွ အဖြဲ႕၀င္မ်ား၊ လာေရာက္ၾကည့္ရႈသူမ်ားႏွင့္ သတင္းေထာက္မ်ား စုစုေပါင္း လူ ၄၀၀ ၀န္းက်င္ခန္႔ကို ေစာင့္ၾကည့္လ်က္ရွိေၾကာင္း ျပည္တြင္းသတင္းေထာက္ တဦးက ေျပာဆိုသည္။
NLD ရံုးခ်ဳပ္ေရွ႔ႏွင့္ အနီးတ၀ိုက္တြင္လည္း ယူနီေဖာင္း၀တ္ရဲမ်ား ပါရွိေသာ ရဲကား ၅ စီး၊ စြမ္းအား ရွင္မ်ားပါေသာ ဒိုင္ယာနာ ၄ စီး၊ ေရႊဂံုတိုင္မီးပြိဳင့္ထိပ္တြင္လည္း ရဲကား ၂စီး၊ ဒိုင္ယာနာ ကား ၂ စီး အေစာင့္ခ် ထားျပီး ေျမနီကုန္းထိပ္တြင္လည္း ရဲကား ၁ စီး လွည့္ကာ လံုျခံဳေရးတင္းက်ပ္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ယင္းသို႔ အၿပီးသတ္ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ၾကားနာ စစ္ေဆးရန္အတြက္ တရား႐ုံး၏ ထပ္မံေ႐ႊ႕ဆိုင္းေနျခင္းကို ေက်နပ္မႈမရွိေၾကာင္း ၿပီးခဲ့သည့္႐ုံးခ်ိန္းတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ေျပာဆိုထားသည္။
ဇူလိုင္ ၂၄ ရက္ေန႔က အင္းစိန္ေထာင္တြင္း အထူးတရား႐ုံးတြင္ ယင္းအမႈကို ေန႔လယ္ ၂ နာရီခန္႔မွ စတင္ၾကားနာ ရာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဘက္မွ ေရွ႕ေနႀကီး ဦးၾကည္ဝင္း တဦးတည္းသာ ေလွ်ာက္လဲခ်ိန္ရရွိေၾကာင္း၊ ေလွ်ာက္လဲ ခ်ိန္သည္ ႐ုံးခ်ိန္လြန္သြားသည့္အတြက္ဟုဆုိကာ တရား႐ုံး က ယေန႔ေန႔တြင္ ဆက္လက္ ၾကားနာ စစ္ေဆးမည္ဟု ခ်ိန္းဆိုလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။
ထိုေန႔က ၾကားနာသည့္ အင္းစိန္ေထာင္တြင္း အထူးတရား႐ုံး တရားခြင္သို႔ ႏုိင္ငံျခားသံ႐ုံးမ်ားျဖစ္ေသာ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္၊ အီတလီ ၊ ဂ်ာမနီ ႏွင့္ ေနာ္ေဝး သံ႐ုံးမ်ားမွ သံအရာရွိမ်ားလာေရာက္၍ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ မိနစ္ အနည္းငယ္ ႏႈတ္ဆက္စကားေျပာသည္ဟုလည္း ၎က ဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ သတင္းမီဒီယာမ်ားကိုမူ တရားခြင္ သို႔ လာေရာက္ခြင့္မျပဳေၾကာင္း သိရသည္။
ယင္းသို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အမႈ ၾကားနာစစ္ေဆးေနခ်ိန္၌ အင္းစိန္ေထာင္ႏွင့္ အနီးတဝိုက္တြင္ အာဏာပိုင္ မ်ားက ယခင္ကထက္ လုံၿခံဳေရး ပိုမိုတင္းက်ပ္ထားေၾကာင္းလည္း သိရသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္ဆုံးအႀကိမ္ အၿပီးသတ္၂ ဘက္ေလွ်ာက္လဲၾကားနာ ရန္ အတြက္ ဇူလိုင္ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ တရား႐ုံးက ခ်ိန္းဆိုထားျခင္းျဖစ္သည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ၎၏အိမ္သို႔ တိတ္တဆိတ္ဝင္ေရာက္ခဲ့ေသာ ဂြ်န္ ၀ီလ်ံ ယက္ေထာ အမႈႏွင့္ ပတ္ သက္ ၿပီး အာဏာပိုင္မ်ားက ေမလ ၁၄ ရက္ေန႔ နံနက္ပိုင္းတြင္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ထားရာေနအိမ္မွ အင္းစိန္အက်ဥ္း ေထာင္သို႔ ေခၚေဆာင္၍ တားဆီးမိန္႔ ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ပုဒ္မ ၂၂ ျဖင့္ တရားစြဲဆိုလိုက္ကာ ေမလ ၁၈ ရက္ေန႔မွ စတင္၍ အစိုးရ တရားလိုျပ သက္ေသမ်ားကို ဆက္တိုက္ စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ေမလ၂၆ ေန႔တြင္မွ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ကို စစ္ေဆးျခင္းျဖစ္သည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ပုဒ္မ ၂၂ အရ ျပစ္မႈ ထင္ရွားပါက ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္မွ ၅ ႏွစ္အထိ က်ခံရႏိုင္ ေၾကာင္း သိရသည္။
အဆိုပါ ဂြ်န္ ၀ီလ်ံ ယက္ေထာ(Mr. John William Yettaw)သည္ အင္းလ်ားကန္ေစာင္းရွိ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ ၏ ေနအိမ္သို႔ ေရကူး၍သြားေရာက္ကာ ေမလ ၃ ရက္ မွ ၅ ရက္ေန႔အထိ ၃ ရက္ၾကာေနထိုင္ခဲ့ၿပီး ေမလ ၆ ရက္ ေန႔တြင္ အင္းလ်ားကန္ အတြင္း ၌ ၎အား ေတြ႕ရွိရသျဖင့္ ဖမ္းဆီးခဲ့ေၾကာင္း ေမလ ၇ ရက္ေန႔ထုတ္ စစ္အစိုးရ သတင္းစာမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဒီပဲယင္းအၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ အၿပီးမွ စတင္၍ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ျဖင့္ အထိန္းသိမ္းခံေနရသည့္ ၆ ႏွစ္ျပည့္ခါနီး အခ်ိန္တြင္ ယခုကဲ့သို႔ တရားစြဲဆုိ ခံရျခင္းျဖစ္သည္။ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွ စ၍ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ ဘ၀ျဖင့္ ေနရခ်ိန္ စုစုေပါင္း ၁၃ ႏွစ္ေက်ာ္ၿပီ ျဖစ္သည္။
Labels:
ဧရာ၀တီ မွ
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အမႈ မနက္ျဖန္ထပ္မံ႐ုံးခ်ိန္း

မင္းႏိုင္သူ / ၂၇ ဇူလိုင္ ၂၀၀၉
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အမႈ ယေန႔တရားခြင္တြင္ အစုိးရေရွ႕ေနမ်ားက ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ေပးခဲ့ေသာ္လည္း ၿပီးျပတ္ျခင္းမရွိသျဖင့္ မနက္ျဖန္သုိ႔ ထပ္မံ႐ုံးခ်ိန္းလုိက္သည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ေဖာက္ဖ်က္မႈျဖင့္ တရားစြဲေနေသာ အင္းစိန္အထူးတရားခြင္ကုိ ယေန႔နံနက္ (၁၀) နာရီတြင္ စတင္ခဲ့ၿပီး အမႈတြဲပါ (၃) ဦး အတြက္ အၿပီးသတ္ေလွ်ာက္လဲခ်က္မ်ားကုိ သက္ဆုိင္ရာေရွ႕ေနမ်ားက ေလွ်ာက္လဲခဲ့ၾကသည္။
ယေန႔တရားခြင္တြင္ အမႈတြဲပါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္အတူေန ေဒၚခင္၀င္းႏွင့္ မ၀င္းမမတုိ႔အတြက္ အၿပီးသတ္ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ကုိ ေရွ႕ေနဦးလွမ်ဳိးျမင့္ကလည္းေကာင္း၊ ေနအိမ္သုိ႔ ေရကူး၀င္ေရာက္ခဲ့သူ မစၥတာ ယက္ေတာအတြက္ ေရွ႕ေန ဦးခင္ေမာင္ဦး ကလည္းေကာင္း အၿပီးသတ္ေလွ်ာက္လဲခ်က္မ်ား ေပးခဲ့ၿပီး မြန္းတည့္ (၁၂) နာရီခန္႔တြင္ တရားခြင္ရပ္နားသည္။
“ဒီကေန႔တရားခြင္မွာပဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ေရွ႕ေနေတြျဖစ္တဲ့ ဦးၾကည္၀င္းနဲ႔ ဦးဉာဏ္၀င္းတုိ႔က တရား႐ုံးကုိ ထပ္မံတင္ျပ ထားတာေတြရွိတယ္။ ဦးၾကည္၀င္းက သူ႔ဆီမွာ သက္ေသစာရြက္စာတမ္းတခု ရရွိထားပါတယ္လုိ႔ ေလွ်ာက္လဲတယ္္။ အဲဒီမွာ ဘာေဖာ္ျပထားသလဲဆုိေတာ့ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ရွိသူတဦးက ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးအလုပ္ေကာ္မတီရဲ႕ ေမးျမန္းခ်က္ကုိ ေျဖၾကားေဖာ္ျပထားတာ ရွိပါတယ္တဲ့။ အဲဒီမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ဖမ္းဆီးထားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူ႔အသက္အႏၲရာယ္ စုိးရိမ္ဖြယ္ရွိတဲ့အတြက္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္လုိ႔ ေျဖၾကားေဖာ္ျပထားတာကုိ တရား႐ုံးအေနနဲ႔ အမႈအေပၚ ဆင္ျခင္သုံးသပ္ႏုိ္င္ဖုိ႔အတြက္ အဲဒီ တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ စာရြက္စာတမ္းကုိ တင္သြင္းခ်င္ပါတယ္ဆုိၿပီး ေလွ်ာက္ထားခဲ့တယ္” ဟု အန္အယ္လ္ဒီေျပာခြင့္ရ ဦးအုံးႀကဳိင္က ေျပာသည္။
ထုိ႔အျပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေရွ႕ေနတဦးျဖစ္သူ ဦးဉာဏ္၀င္းကလည္း နအဖစစ္အစုိးရ၏ ဇူလုိင္လ (၂၃) ရက္ေန႔ထုတ္ ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာပါ ေဆာင္းပါးတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့သည့္အတြက္ အမႈတင္စစ္ေဆးေန ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားျခင္းမွာ တရားဥပေဒကုိ မထီမဲ့ျမင္ျပဳရာေရာက္သျဖင့္ စစ္ေဆးစီရင္ေပးပါရန္ ထပ္မံေလွ်ာက္ထားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ထုိ႔ေနာက္ မြန္းလြဲ (၁) နာရီခြဲခန္႔တြင္ တရားခြင္ကုိ ျပန္လည္စတင္ရာ အစုိးရေရွ႕ေနမ်ားက ေလွ်ာက္လဲခ်က္တင္သြင္းခဲ့ေသာ္ လည္း ၿပီးဆုံးျခင္းမရွိသျဖင့္ မနက္ျဖန္နံနက္ (၁၀) နာရီသုိ႔ ထပ္မံခ်ိန္းဆုိသည္။
ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ျဖင့္ ထိန္းသိမ္းခံေနရေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေနအိမ္ၿခံ၀င္းအတြင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံသား မစၥတာယက္ေတာ ၀င္ေရာက္ခဲ့မႈအတြက္ နအဖစစ္အစုိးရက ေမ (၁၈) ရက္တြင္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ေဖာက္ဖ်က္မႈ ပုဒ္မ (၂၂) ျဖင့္ အင္းစိန္အထူးတရား႐ုံး၌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား တရားစြဲဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တုိ႔အား တရားစြဲဆုိမႈတြင္ နအဖစစ္အစုိးရဘက္က တရားလုိျပသက္ေသ (၂၃) ဦးတင္သြင္းကာ (၁၅) ဦး ထြက္ဆုိခဲ့ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဘက္မွ သက္ေသ (၂) ဦးသာ တင္သြင္းခြင့္ျပဳထားသည္။
၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲအႏုိင္ရ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ျဖင့္ (၁၃) ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာ စစ္အစုိးရ၏ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းျခင္းခံခဲ့ရၿပီး ယခုအမႈျဖင့္ တရားစီရင္ျခင္းခံရပါက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သည္ ေထာင္ဒဏ္ (၅) ႏွစ္အထိ က်ခံရဖြယ္ရွိသည္။
Labels:
ေခတ္ျပိဳင္ မွ
လူထုအုံႂကြမႈတိုက္ပြဲသာ အဓိကက်ဟု လူ႔ေဘာင္သစ္ပါတီ ေျပာႀကား

NEJ / ၂၇ ဇူလိုင္ ၂၀၀၉
နအဖစစ္အုပ္စုျဖဳတ္ခ်ေရးအတြက္ လူထုအုံႂကြမႈတုိက္ပြဲသာလွ်င္ အဓိကက်သည္ဟု လူ႔ေဘာင္သစ္ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီက ေျပာသည္။
ယခုရက္ပုိင္းအတြင္း က်င္းပၿပီးစီးသြားသည့္ လူ႔ေဘာင္သစ္ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ ဗဟိုေကာ္မတီ အထူးအစည္းအေ၀းတြင္ လက္ရိွႏိုင္ငံေရးအေျခအေနမ်ားအေပၚ သုံးသပ္ေဆြးေႏြးၾကၿပီးသည့္ေနာက္ ထုတ္ျပန္သည့္ေၾကညာခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေျပာၾကားျခင္းျဖစ္သည္။
ပါတီ၏အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ဦးခင္ေမာင္တင့္က “လက္ရိွအေျခအေနအရ လူထုတုိက္ပြဲလုပ္ရမယ္ဆုိတာပါပဲ။ တေလွ်ာက္လုံး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ဟာေတြနဲ႔ လုံေလာက္မႈမရိွဘူး။ ဒီအတုိင္းသြားေနမယ္ဆုိရင္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ နအဖက လုပ္သြားလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေရးႀကီးဆုံးအလုပ္ကေတာ့ ဒီေန႔ႏုိင္ငံေရးမွာ လူထုကိုမ်က္ႏွာမူတဲ့ ႏုိင္ငံေရးကို လုပ္ရမယ္။ တျပည္လုံးအတုိင္းအတာေဆာင္တဲ့ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ဆန္႔က်င္ေရး လူထုအုံႂကြမႈေတြ လုပ္ရမယ္” ဟု ေခတ္ၿပိဳင္သုိ႔ ေျပာသည္။
ယေန႔တည္ရိွေနသည့္ အေျခအေနတြင္ ပုိင္းျဖတ္ခ်က္ရိွရိွ ျပင္ဆင္ထားျခင္းမရိွပါက ေရွ႕အနာဂတ္တြင္ စိမ္ေခၚမႈအသစ္မ်ားျဖင့္ ရင္ဆုိင္ရလိမ့္မည္ဟုလည္း ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ေနာက္ပုိင္းတြင္ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျပည္တြင္းတြင္ျဖစ္ေစ၊ ျပည္ပတြင္ျဖစ္ေစ၊ ဒီမုိကေရစီေရးကုိ ေသြဖည္သည့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ တုိက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ သက္ဆုိင္သည့္ တုိက္ပြဲမ်ားအားလုံးကုုိ ျပင္ဆင္သြားေရးမွာ အေရးႀကီးကိစၥတရပ္ျဖစ္သည္ဟုလည္း ဦးခင္ေမာင္တင့္က ေျပာသည္။
“၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကုိ ဆန္႔က်င္ဖုိ႔ဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္တြင္းျပည္ပတုိက္ပြဲေတြကုိ ေဖာ္ေဆာင္သြားရမွာျဖစ္တယ္။ ျပည္တြင္းတုိက္ပြဲကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေသးစိတ္ေတာ့ ေျပာလုိ႔မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ အဓိက၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကုိ တုိက္ႏုိင္မယ့္ တုိက္ပြဲမွန္သမွ်ကုိ က်ေနာ္တုိ႔ပါတီက လုပ္ေဆာင္မွာျဖစ္တယ္” ဟုလည္း ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။
လူ႔ေဘာင္သစ္ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ၏ ဗဟုိေကာ္မတီအထူးအစည္းေ၀းကုိ ယခုလ (၂၀) ရက္မွ (၂၄) ရက္အထိ က်င္းပခဲ့ၿပီး ဗဟုိဦးေဆာင္ေကာ္မတီဖြဲ႔စည္းျခင္းႏွင့္ ပါတီဖြဲ႔စည္းပုံစည္းမ်ဥ္းတြင္ ျပ႒ာန္းခ်က္အတုိင္း ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ျခင္းမရိွခဲ့သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္္မ်ားကုိ ျပန္လည္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္ ျပည္ပတြင္ရိွသည့္ပါတီ၀င္မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေရးအျပင္ ပါတီ၀င္မ်ိဳးဆက္သစ္ စည္း႐ုံးသိမ္းသြင္း ေလ့က်င့္တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အစည္းေ၀းတြင္ အတည္ျပဳဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။
နအဖစစ္အုပ္စုကုိ တုိက္ဖ်က္ရန္ လူထုအုံႂကြမႈျဖင့္သာ ျဖစ္ႏုိင္မည္ဆုိသည့္ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ မဟာမိတ္ပါတီျဖစ္သည့္ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမ) ၏ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ဦးျမင့္စုိးက “စစ္အုပ္စုျဖဳတ္ခ်ေရးမွာ လူထုဟာ အခရာက်တာမွန္ေပမယ့္ ဒီကိစၥမွာ လူတန္းစားအလြာအသီးသီးပါဖုိ႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဥပမာ-စစ္တပ္၊ ရဲနဲ႔ ၀န္ထမ္းေတြ ပါဖုိ႔လုိတယ္။ ေအာက္ေျခတပ္ေတြကုိသာ က်ေနာ္တုိ႔စည္း႐ုံးႏုိင္မယ္ဆုိရင္ တပ္နဲ႔လူထုက တေသြးတသားတည္း ျဖစ္သြားမွာပါ” ဟု ေျပာသည္။
လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမတြင္ က်င္းပသည့္ လူ႔ေဘာင္သစ္ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ၏ ဗဟုိေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းတြင္ ဥကၠ႒ ဦးေအာင္မုိးေဇာ္၊ ဒု-ဥကၠ႒ ဦးယဥ္ေထြးႏွင့္ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးအျဖစ္ ဦးခင္ေမာင္တင့္ အပါအ၀င္ (၈) ဦးပါ ဗဟိုဦးေဆာင္ ေကာ္မတီကုိ ျပန္လည္စုစည္းခဲ့ၾကသည္။
Labels:
ေခတ္ျပိဳင္ မွ
မူဆယ္ (၁ဝ၅) မိုင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္တြင္ တရားမ၀င္ကုန္ပစၥၫ္း ဖမ္းဆီးရရွိမွု ျမင္႔မားလာ

NEJ / ၂၇ ဇူလိုင္ ၂၀၀၉
တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ မူဆယ္ (၁ဝ၅) မိုင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္တြင္ တရားမဝင္သည့္ ကုန္သြယ္မႈမ်ားကို ဖမ္းဆီးခဲ့ရာတြင္ ၂ဝဝ၉-၂ဝ၁ဝ ဘ႑ာေရးႏွစ္၏ ပထမသံုးလတာအတြင္း ဖမ္းဆီးရမိသည့္ကုန္ပစၥည္း တန္ဖိုးပမာဏမ်ားမွာ လစဥ္ဆက္တိုက္ တိုးလာေနေၾကာင္း မွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။
ဇူလိုင္ (၁၁) ရက္က ဒု-ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး ေမာင္ေအး မူဆယ္ကုန္သြယ္ေရး ဇုန္သို႔ ေရာက္ရိွလာစဥ္ မူဆယ္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ တာဝန္ခံမွ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္၏ တိုးတက္မႈအေျခအေနကို စာရင္းဇယားႏွင့္တကြ တင္ျပခဲ့သည့္မွတ္တမ္းမ်ားအရ ၂ဝဝ၉-၂ဝ၁ဝ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြက္ ဧၿပီတြင္ (၁၇.၃၉၃၇) သန္း၊ ေမတြင္ (၁၄၇.၅ဝ၉၉) သန္းႏွင့္ ဇြန္တြင္ (၃၄၂.၁၈) သန္း တန္ဖိုးရိွ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ဖမ္းဆီးရမိေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။
၂ဝဝ၈-၂ဝဝ၉ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ၂ဝဝ၈ ခု ဧၿပီမွ ၂ဝဝ၉ ခု မတ္လအထိ ဖမ္းဆီးသည့္အမႈတဲြ (၉၄၇) ခုရိွခဲ့ရာ ဖမ္းဆီးရမိသည့္ ကုန္ပစၥည္းတန္ဖိုးပမာဏမွာ က်ပ္ သန္းေပါင္း (၂၅၈၆.၆၄၂) ရိွခဲ့သည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။
၂၀၀၅ ႏွင့္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တို႔တြင္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး (နကသ) ႏွင့္ အေကာက္ခြန္ဝန္ထမ္းမ်ားအပါအဝင္ ကုန္သည္မ်ားအား လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈမ်ားျဖင့္ ဖမ္းဆီးအေရးယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ၾကားမွပင္ ယခုကဲ့သုိ႔ တရားမဝင္ကုန္သြယ္မႈမ်ား တိုးပြားလာေနျခင္းျဖစ္ၿပီး ကုန္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းတြင္ ခ်မွတ္ထားသည့္ မလိုလားအပ္သည့္ စည္းမ်ဥ္း၊ မူဝါဒမ်ားေၾကာင့္ ယခုကဲ့သုိ႔ ေမွာင္ခိုကုန္သြယ္မႈ ရိွေနရျခင္းျဖစ္သည္ဟု နယ္စပ္ကုန္သည္တဦးက ေျပာသည္။
၎က “ဓာတ္ေျမၾသဇာပဲ နယ္စပ္မွာ ေလွ်ာက္လို႔ရတယ္။ က်န္တာ Normal trade ဆိုၿပီး ေနျပည္ေတာ္အထိ သြားရတယ္၊ အနည္းဆံုး တပတ္ေလာက္ၾကာတယ္။ ကုန္ပစၥည္း အသစ္သြင္းမယ္ဆိုရင္ အဲဒီပစၥည္းတန္ဖိုး သူတို႔႐ံုးက စံုစမ္းၿပီးတဲ့အခ်ိန္ထိ ေစာင့္ရလို႔ အနည္းဆံုး တလေလာက္ျဖစ္သြားတယ္။ ဒါက လိုင္စင္မွာ အခ်ိန္ၾကာရတဲ့အပိုင္း။ ေနာက္ ကုန္ပစၥည္း သြင္းလာၿပီဆိုပါစုိ႔။ လိုင္စင္မွာ အနံ တမီတာရိွတဲ့ ပိတ္အုပ္ေပါ့၊ အခ်ိန္က သိပ္မရိွဘူး။ သက္တမ္းက သံုးလတည္းရတာ။ အဲဒါ၀ယ္မရေတာ့ တမီတာထက္ေလ်ာ့တဲ့ ပိတ္အုပ္၀ယ္သြင္းလာမယ္။ ကိုယ္က အခြန္ပိုေဆာင္ၿပီး သြင္းတာေတာင္ လက္မခံဘူး၊ အတိအက်လုပ္ခိုင္းတာ။ အဲဒီမွာ ကန္ေတာ့တာေတြ၊ ဂါရ၀ျပဳတာေတြ ျဖစ္လာတာပဲ” ဟု ေျပာသည္။
ထိုသုိ႔ လာဘ္ေငြမေပးခ်င္သည့္ ကုန္သည္အခ်ဳိ႕ကမူ ေမွာင္ခိုလမ္းေၾကာင္းမွတဆင့္ ပစၥည္းမ်ားသြင္းၾကၿပီး ပစၥည္းမ်ားကို ေစ်းေလွ်ာ့ေရာင္းခ်ႏိုင္သျဖင့္ ပုံမွန္အခြန္ေငြေပးေဆာင္ လုပ္ကိုင္ေနသူမ်ားအေနျဖင့္ ေစ်းကြက္တြင္ နစ္နာဆုံး႐ႈံးမႈမ်ား ျဖစ္္ၾကရသည္ဟု အဆိုပါကုန္သည္က ေျပာသည္။
မူဆယ္ကုန္သြယ္ဇုန္အား နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ပံုမွန္ကုန္သြယ္ေရး (Normal trade) လံုးလံုးလ်ားလ်ားျဖစ္ေစလိုၿပီး နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး (border trade) ဆိုသည္ကို ေျပာင္းလဲရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေမွာင္ခိုကုန္သြယ္မႈ မရိွသင့္ေတာ့ေၾကာင္း ဒု-ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး ေမာင္ေအးက တာ၀န္ရိွသူမ်ား၊ ကုန္သည္ႀကီးမ်ားနွင့္ မူဆယ္ၿမိဳ႕ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္၌ ေတြ႔ဆံုစဥ္ တိုက္တြန္းသြားသည္။
စားေသာက္ကုန္မွလြဲလွ်င္ တ႐ုတ္ျပည္ဘက္မွ ဒီဗီဒီ၊ ဗီစီဒီ၊ အမ္ပီသရီး၊ အမ္ပီဖိုး၊ ကြန္ပ်ဴတာပစၥည္းမ်ား၊ အ၀တ္အထည္၊ ဆိုင္ကယ္ႏွင့္ ကားအပိုပစၥည္းမ်ား၊ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းမ်ား၊ ေဆး၀ါးမ်ား စသည့္လူသုံးကုန္ပစၥည္းမ်ားကို ေမွာင္ခိုလမ္းေၾကာင္းမွ ျမန္မာဘက္သို႔ တင္သြင္းေနသည္။
ျမန္မာဘက္မွ ေရထြက္ပစၥည္း၊ သစ္သီး၀လံႏွင့္ ပဲ၊ ႏွမ္း၊ ေျပာင္း၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ဆန္၊ ရာဘာ၊ ႀကိမ္၊ ဇီးသီးေျခာက္၊ ၀ဥေျခာက္တို႔ကို တရား၀င္လမ္းေၾကာင္းမွ တင္ပို႔ေနၿပီး ေမွာင္ခိုလမ္းမွ သစ္၊ ေက်ာက္စိမ္း၊ အင္က်င္းေက်ာက္တို႔ကို အဓိကတင္ပို႔ေနသည္။
Labels:
ေခတ္ျပိဳင္ မွ
ျပည္တြင္းျဖစ္ ညစ္ညမ္းဗီဒီယုိမ်ား ေပါမ်ားေန
၀ီရ / ၂၇ ဇူလိုင္ ၂၀၀၉
ျမန္မာျပည္တြင္းတြင္ နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ဖမ္းယူ႐ုိက္ကူးထားသည့္ ညစ္ညမ္းဗီဒီယုိအေခြမ်ား လူငယ္မ်ားအၾကား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနၿပီး ေစ်းကြက္တြင္း ေရာင္းအားေကာင္းေနေၾကာင္း သိရသည္။
အဆိုပါ ညစ္ညမ္းေခြမ်ားသည္ မည္သည့္ေနရာတုိ႔၌ ႐ုိက္ကူးထားသည္ကုိ မသိရေသာ္လည္း ရန္ကုန္ၿမဳိ႕တြင္း လမ္းေဘးရွိ ခုိးကူးေခြ ေရာင္းခ်သည့္ေနရာမ်ားတြင္ အလြယ္တကူ ဝယ္ယူရရွိႏုိင္သည္ဟု ဗဟန္းၿမဳိ႕နယ္မွ ေက်ာင္းဆရာတဦးကေျပာသည္။
၎က “ေက်ာင္းသားတဦးရဲ႕ MP4 တလုံးကုိ သိမ္းမိၿပီး ၾကည့္ေတာ့မွ ဒီျပည္တြင္းမွာ႐ုိက္တဲ့ ညစ္ညမ္းေခြေတြ ရွိမွန္းသိတာ။ ဒါနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ထဲသြားရင္း စုံစမ္းၾကည့္တာ။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလမ္းထဲက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေစ်း ေဘးဝဲယာ လမ္းေဘး အေခြေရာင္း တဲ့သူေတြဆီမွာ ေမးဝယ္လုိ႔ရတယ္။ ဒီအေနာ္ရထာလမ္းဆုိရင္ လမ္း (၃၀) ေထာင့္ကေန ဆိပ္ကမ္းသာလမ္းေထာင့္အထိ ဒီဗီဒီႏုိင္း ေခြေရာင္းတဲ့ လမ္းေဘးက လူေတြမွာ ရႏုိင္တယ္။ ခုိးကူးဗီစီဒီသီခ်င္းေခြေတြက (၄၀၀၊ ၅၀၀) ပဲ ေပးရတာကို အဲဒီညစ္ညမ္းေခြေတြက်ေတာ့ က်ပ္ (၁,၀၀၀) နဲ႔ (၁,၂၀၀) ၾကား ေရာင္းေနတာ။ မ်က္ႏွာဖုံးလုိလုိ အျဖဴအမဲပုံေတြကုိ စီဒီအိတ္ ခ်ပ္ေတြထဲမွာ အရင္ေရြးခုိင္းတယ္။ ကုိယ္ႀကဳိက္တဲ့ကားကုိ ျပလုိက္၊ စီဒီေခြကုိ ထုတ္ေပးတယ္” ဟု ေခတ္ၿပဳိင္သုိ႔ ေျပာၾကားသည္။
IPod၊ MP4 သုိ႔ တုိက္႐ုိက္ကူးသြားႏိုင္ရန္ အဆုိပါညစ္ညမ္းေခြ ေရာင္းခ်သူအခ်ဳိ႕တြင္ ကြန္ပ်ဴတာလည္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။
IPod၊ MP3၊ MP4 ကဲ့သုိ႔ ေခတ္ေပၚပစၥည္းအေသးစားမ်ားကို အလြယ္တကူ ဝယ္ယူအသုံးခ်ႏုိင္သျဖင့္ ေက်ာင္းသားလူငယ္ အမ်ားစုမွာ မအပ္စပ္သည့္ အျခင္းအရာမ်ားကို ေက်ာင္းသို႔ သယ္ေဆာင္လာေသာေၾကာင့္ မလိုလားအပ္သည့္ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေၾကာင္း အဆုိပါေက်ာင္းဆရာက ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ နာမည္ႀကီး ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးအဆုိရွင္တဦးႏွင့္ ႐ုပ္ခ်င္းဆင္ေသာ မိန္းကေလးတဦးျဖင့္ ႐ုိက္ကူးထားသည့္ ညစ္ညမ္းေခြမွာ လူငယ္မ်ားအၾကားတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ၿပီးေနာက္ပုိင္း အဆုိပါျပည္တြင္းျဖစ္ ညစ္ညမ္းေခြမ်ား ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္တြင္းဂ်ာနယ္တေစာင္မွ လူငယ္သတင္းေထာက္တဦးက ေျပာသည္။
လမ္းေဘးေစ်းဆုိင္မ်ားတြင္ ညစ္ညမ္းေခြမ်ား တြင္က်ယ္စြာ ေရာင္းခ်ေနေသာ္လည္း အာဏာပုိင္တုိ႔က ဖမ္းဆီးအေရးယူသည္ကို မၾကားမိေသးေၾကာင္း ထုိလူငယ္က ေျပာသည္။
၎က “အေခြေတြအမ်ားစုက ေယာက်္ားေတြက ခုိး႐ုိက္ထားၾကတာ။ ညအိပ္တဲ့ မိန္းကေလးတေယာက္ေယာက္ကုိ ေခၚၿပီး ကင္မရာဝွက္နဲ႔ ခုိး႐ုိက္ထားၾကတာ။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ အဲဒီေယာက်္ားေတြက ေက်ာေပးထားတာေတြပဲ မ်ားတယ္။ မ်က္ႏွာပါ ေနရင္လည္း သူတုိ႔က screen ကုိ spot အစက္ေတြနဲ႔ လုပ္ထားတာ။ မိန္းကေလးကုိေတာ့ ဒီအတုိင္းပဲ။ အမ်ားစုက ဟုိမင္းသမီးနဲ႔ တူေနသလုိလုိ၊ ဒီေမာ္ဒယ္မိန္းကေလးနဲ႔ ဆင္ေနသလုိလုိ ေစ်းေကာင္းေရာင္းလုိ႔ရေအာင္ လုိက္ျဖန္႔ေနၾကတာ” ဟု လူငယ္သတင္းေထာက္က ေျပာသည္။
ျပည္တြင္းထုတ္ ညစ္ညမ္းေခြမ်ားသည္ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမ်ားေပၚတြင္ ေရာက္ရွိေနသည့္ Home Made ေခၚ ကိုယ္တုိင္႐ုိက္ကူးထားသည့္ ဗီဒီယုိ႐ုိက္ခ်က္မ်ားထက္ ပုိမိုသပ္ရပ္ေကာင္းမြန္သည္ဟုလည္း သိရသည္။
ယခုကဲ့သုိ႔ ညစ္ညမ္းေခြ ႐ုိက္ကူျခင္းအျပင္ ျဖန္႔ခ်ိျခင္းပါ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္း ထင္ရွားပါက အီလက္ထေရာနစ္ အက္ဥပေဒ (၃) ခု၊ ဗီဒီယုိ အက္ဥပေဒ (၃) ခုနွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ အသေရဖ်က္မႈဆုိင္ရာ ဥပေဒမ်ားအရ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူအား ပစၥည္းမ်ား သိမ္းယူျခင္းအျပင္ ေထာင္ဒဏ္ အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္ ခ်မွတ္ႏုိင္ေၾကာင္း ၿမဳိ႕နယ္တရားသူႀကီးတဦးက ေျပာသည္။
ယခုကဲ့သုိ႔ ညစ္ညမ္းေခြမ်ားအပါအဝင္ ခုိးကူးေခြမ်ားအား လမ္းေဘးမ်ားတြင္ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ေရာင္းခ်ေနသူမ်ားကို အဖမ္းအဆီးမရိွသည့္အတြက္ ၎တို႔ေနာက္ကြယ္မွ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနသူမ်ားကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံမ်ားက သံသယရိွေနၾကသည္။
ၿမိဳ႕ခံတဦးက “ဥပမာ ေရႊတိဂုံဘုရား ေျမာက္ဘက္မုခ္ကေန လင့္လမ္းမွတ္တုိင္ ကုန္းအဆင္း ျဖတ္လမ္းမွာ စစ္တပ္ပုိင္ေျမရွိတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ေရႊကုကၠဳိင္း အရက္ျဖဴဆုိင္ ဖြင့္ထားတယ္။ အာဏာပုိင္ေတြက ဖြင့္ထားတာ။ ည (၈) နာရီဆုိရင္ အဲဒီညစ္ညမ္းေခြေတြ ကုိ စဖြင့္ၿပီ။ အရက္လာေသာက္တဲ့သူေတြကုိ ဆြဲေဆာင္တဲ့အေနနဲ႔ ဖြင့္ထားတာ။ ေနာက္တခုက မဂၤလာေစ်းအေပၚထပ္က ညပုိင္းမွာ လုပ္စားေနတဲ့ မိန္းကေလးေတြဆီကေန အက်ႌေကာ္လံကတုံးနဲ႔ စသုံးလုံးက ဆုိလား၊ စစ္ေထာက္က ဆုိလားေတြက တေယာက္ကုိ (၁,၀၀၀) က်ပ္ႏႈန္းနဲ႔ ပုိက္ဆံေကာက္ေနတယ္။ အလုပ္ရလုိ႔ ဆင္းလာတဲ့ မိန္းကေလးတုိင္းက အဲဒီေၾကးအတြက္ ေပးေနရတာ။ မိန္းကေလးေတြက လူရွာလုိ႔ရရင္ ရတာက (၁) ေသာင္းခြဲကေန (၂) ေသာင္းေပါ့” ဟု ေျပာသည္။
ပန္းဆိုးတန္းလမ္းထဲက လမ္းေဘးေစ်းဆုိင္မ်ားတြင္လည္း အဝါေရာင္ စကၠဴၾကမ္းျဖင့္ ပုံႏွိပ္ထားသည့္ ညစ္ညမ္းဇာတ္လမ္း ေရးဖြဲ႔ထားသည့္ စာအုပ္ေပါင္းစုံ ေရာင္းခ်ေနၿပီး က်သင့္ေငြမွာ က်ပ္ (၆၀၀) ဝန္းက်င္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ျမန္မာျပည္တြင္းတြင္ နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ဖမ္းယူ႐ုိက္ကူးထားသည့္ ညစ္ညမ္းဗီဒီယုိအေခြမ်ား လူငယ္မ်ားအၾကား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနၿပီး ေစ်းကြက္တြင္း ေရာင္းအားေကာင္းေနေၾကာင္း သိရသည္။
အဆိုပါ ညစ္ညမ္းေခြမ်ားသည္ မည္သည့္ေနရာတုိ႔၌ ႐ုိက္ကူးထားသည္ကုိ မသိရေသာ္လည္း ရန္ကုန္ၿမဳိ႕တြင္း လမ္းေဘးရွိ ခုိးကူးေခြ ေရာင္းခ်သည့္ေနရာမ်ားတြင္ အလြယ္တကူ ဝယ္ယူရရွိႏုိင္သည္ဟု ဗဟန္းၿမဳိ႕နယ္မွ ေက်ာင္းဆရာတဦးကေျပာသည္။
၎က “ေက်ာင္းသားတဦးရဲ႕ MP4 တလုံးကုိ သိမ္းမိၿပီး ၾကည့္ေတာ့မွ ဒီျပည္တြင္းမွာ႐ုိက္တဲ့ ညစ္ညမ္းေခြေတြ ရွိမွန္းသိတာ။ ဒါနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ထဲသြားရင္း စုံစမ္းၾကည့္တာ။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလမ္းထဲက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေစ်း ေဘးဝဲယာ လမ္းေဘး အေခြေရာင္း တဲ့သူေတြဆီမွာ ေမးဝယ္လုိ႔ရတယ္။ ဒီအေနာ္ရထာလမ္းဆုိရင္ လမ္း (၃၀) ေထာင့္ကေန ဆိပ္ကမ္းသာလမ္းေထာင့္အထိ ဒီဗီဒီႏုိင္း ေခြေရာင္းတဲ့ လမ္းေဘးက လူေတြမွာ ရႏုိင္တယ္။ ခုိးကူးဗီစီဒီသီခ်င္းေခြေတြက (၄၀၀၊ ၅၀၀) ပဲ ေပးရတာကို အဲဒီညစ္ညမ္းေခြေတြက်ေတာ့ က်ပ္ (၁,၀၀၀) နဲ႔ (၁,၂၀၀) ၾကား ေရာင္းေနတာ။ မ်က္ႏွာဖုံးလုိလုိ အျဖဴအမဲပုံေတြကုိ စီဒီအိတ္ ခ်ပ္ေတြထဲမွာ အရင္ေရြးခုိင္းတယ္။ ကုိယ္ႀကဳိက္တဲ့ကားကုိ ျပလုိက္၊ စီဒီေခြကုိ ထုတ္ေပးတယ္” ဟု ေခတ္ၿပဳိင္သုိ႔ ေျပာၾကားသည္။
IPod၊ MP4 သုိ႔ တုိက္႐ုိက္ကူးသြားႏိုင္ရန္ အဆုိပါညစ္ညမ္းေခြ ေရာင္းခ်သူအခ်ဳိ႕တြင္ ကြန္ပ်ဴတာလည္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။
IPod၊ MP3၊ MP4 ကဲ့သုိ႔ ေခတ္ေပၚပစၥည္းအေသးစားမ်ားကို အလြယ္တကူ ဝယ္ယူအသုံးခ်ႏုိင္သျဖင့္ ေက်ာင္းသားလူငယ္ အမ်ားစုမွာ မအပ္စပ္သည့္ အျခင္းအရာမ်ားကို ေက်ာင္းသို႔ သယ္ေဆာင္လာေသာေၾကာင့္ မလိုလားအပ္သည့္ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေၾကာင္း အဆုိပါေက်ာင္းဆရာက ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ နာမည္ႀကီး ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးအဆုိရွင္တဦးႏွင့္ ႐ုပ္ခ်င္းဆင္ေသာ မိန္းကေလးတဦးျဖင့္ ႐ုိက္ကူးထားသည့္ ညစ္ညမ္းေခြမွာ လူငယ္မ်ားအၾကားတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ၿပီးေနာက္ပုိင္း အဆုိပါျပည္တြင္းျဖစ္ ညစ္ညမ္းေခြမ်ား ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္တြင္းဂ်ာနယ္တေစာင္မွ လူငယ္သတင္းေထာက္တဦးက ေျပာသည္။
လမ္းေဘးေစ်းဆုိင္မ်ားတြင္ ညစ္ညမ္းေခြမ်ား တြင္က်ယ္စြာ ေရာင္းခ်ေနေသာ္လည္း အာဏာပုိင္တုိ႔က ဖမ္းဆီးအေရးယူသည္ကို မၾကားမိေသးေၾကာင္း ထုိလူငယ္က ေျပာသည္။
၎က “အေခြေတြအမ်ားစုက ေယာက်္ားေတြက ခုိး႐ုိက္ထားၾကတာ။ ညအိပ္တဲ့ မိန္းကေလးတေယာက္ေယာက္ကုိ ေခၚၿပီး ကင္မရာဝွက္နဲ႔ ခုိး႐ုိက္ထားၾကတာ။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ အဲဒီေယာက်္ားေတြက ေက်ာေပးထားတာေတြပဲ မ်ားတယ္။ မ်က္ႏွာပါ ေနရင္လည္း သူတုိ႔က screen ကုိ spot အစက္ေတြနဲ႔ လုပ္ထားတာ။ မိန္းကေလးကုိေတာ့ ဒီအတုိင္းပဲ။ အမ်ားစုက ဟုိမင္းသမီးနဲ႔ တူေနသလုိလုိ၊ ဒီေမာ္ဒယ္မိန္းကေလးနဲ႔ ဆင္ေနသလုိလုိ ေစ်းေကာင္းေရာင္းလုိ႔ရေအာင္ လုိက္ျဖန္႔ေနၾကတာ” ဟု လူငယ္သတင္းေထာက္က ေျပာသည္။
ျပည္တြင္းထုတ္ ညစ္ညမ္းေခြမ်ားသည္ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမ်ားေပၚတြင္ ေရာက္ရွိေနသည့္ Home Made ေခၚ ကိုယ္တုိင္႐ုိက္ကူးထားသည့္ ဗီဒီယုိ႐ုိက္ခ်က္မ်ားထက္ ပုိမိုသပ္ရပ္ေကာင္းမြန္သည္ဟုလည္း သိရသည္။
ယခုကဲ့သုိ႔ ညစ္ညမ္းေခြ ႐ုိက္ကူျခင္းအျပင္ ျဖန္႔ခ်ိျခင္းပါ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္း ထင္ရွားပါက အီလက္ထေရာနစ္ အက္ဥပေဒ (၃) ခု၊ ဗီဒီယုိ အက္ဥပေဒ (၃) ခုနွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ အသေရဖ်က္မႈဆုိင္ရာ ဥပေဒမ်ားအရ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူအား ပစၥည္းမ်ား သိမ္းယူျခင္းအျပင္ ေထာင္ဒဏ္ အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္ ခ်မွတ္ႏုိင္ေၾကာင္း ၿမဳိ႕နယ္တရားသူႀကီးတဦးက ေျပာသည္။
ယခုကဲ့သုိ႔ ညစ္ညမ္းေခြမ်ားအပါအဝင္ ခုိးကူးေခြမ်ားအား လမ္းေဘးမ်ားတြင္ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ေရာင္းခ်ေနသူမ်ားကို အဖမ္းအဆီးမရိွသည့္အတြက္ ၎တို႔ေနာက္ကြယ္မွ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနသူမ်ားကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံမ်ားက သံသယရိွေနၾကသည္။
ၿမိဳ႕ခံတဦးက “ဥပမာ ေရႊတိဂုံဘုရား ေျမာက္ဘက္မုခ္ကေန လင့္လမ္းမွတ္တုိင္ ကုန္းအဆင္း ျဖတ္လမ္းမွာ စစ္တပ္ပုိင္ေျမရွိတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ေရႊကုကၠဳိင္း အရက္ျဖဴဆုိင္ ဖြင့္ထားတယ္။ အာဏာပုိင္ေတြက ဖြင့္ထားတာ။ ည (၈) နာရီဆုိရင္ အဲဒီညစ္ညမ္းေခြေတြ ကုိ စဖြင့္ၿပီ။ အရက္လာေသာက္တဲ့သူေတြကုိ ဆြဲေဆာင္တဲ့အေနနဲ႔ ဖြင့္ထားတာ။ ေနာက္တခုက မဂၤလာေစ်းအေပၚထပ္က ညပုိင္းမွာ လုပ္စားေနတဲ့ မိန္းကေလးေတြဆီကေန အက်ႌေကာ္လံကတုံးနဲ႔ စသုံးလုံးက ဆုိလား၊ စစ္ေထာက္က ဆုိလားေတြက တေယာက္ကုိ (၁,၀၀၀) က်ပ္ႏႈန္းနဲ႔ ပုိက္ဆံေကာက္ေနတယ္။ အလုပ္ရလုိ႔ ဆင္းလာတဲ့ မိန္းကေလးတုိင္းက အဲဒီေၾကးအတြက္ ေပးေနရတာ။ မိန္းကေလးေတြက လူရွာလုိ႔ရရင္ ရတာက (၁) ေသာင္းခြဲကေန (၂) ေသာင္းေပါ့” ဟု ေျပာသည္။
ပန္းဆိုးတန္းလမ္းထဲက လမ္းေဘးေစ်းဆုိင္မ်ားတြင္လည္း အဝါေရာင္ စကၠဴၾကမ္းျဖင့္ ပုံႏွိပ္ထားသည့္ ညစ္ညမ္းဇာတ္လမ္း ေရးဖြဲ႔ထားသည့္ စာအုပ္ေပါင္းစုံ ေရာင္းခ်ေနၿပီး က်သင့္ေငြမွာ က်ပ္ (၆၀၀) ဝန္းက်င္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
Labels:
ေခတ္ျပိဳင္ မွ
ဗမာစစ္အစုိးရနဲ႔ ဖူးခက္အာဆီယံအစည္းအေ၀း
ဦးေအာင္ခင္
၂၇ ဇူလိုင္ ၂၀၀၉
လြန္ခဲ့တဲ့ ဇူလုိင္လ (၂၀) ရက္ေန႔က (၂၃) ရက္အထိ ထုိင္းႏုိင္ငံ ဖူးခက္မွာ ႏွစ္စဥ္ပုံမွန္ က်င္းပေနက် (၄၂) ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းနဲ႔ (၁၆) ႀကိမ္ေျမာက္ ARF အာဆီယံေဒသဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပတယ္။ သက္ဆုိင္ရာ အမႈထမ္းေတြကေတာ့ ဇူလုိင္ (၁၇) ရက္ကတည္းက လာေရာက္ျပင္ဆင္ၾကရတယ္။ အစည္းအေ၀းေပါင္း (၁၉) ခု ရွိတယ္ဆုိပဲ။ အာဆီယံအစည္းအေ၀းေတြ က်င္းပတုိင္း ျမန္မာ့ကိစၥ ဘယ္လုိကုိယ္တြယ္မလဲဆုိတာကုိ ‘သတင္းေလာက’ က စိတ္၀င္စားတယ္။ လာမယ့္ ေအာက္တုိဘာ ဖူးခက္မွာ အာဆီယံထိပ္သီးညီလာခံ က်င္းပေတာ့လည္း ဒီလုိျဖစ္ဦးမွာပဲ။
အစည္းအေ၀းေတြလုပ္ၿပီး ေၾကညာခ်က္ထုတ္တာဟာ အာဆီယံထုံးစံပဲ။ အႏွစ္သာရကေတာ့ ေျပာင္းမသြားဘူး။ အစုိးရ အခ်င္းခ်င္း ပဋိပကၡမျဖစ္ဖုိ႔ ဖြဲ႔စည္းခဲ့တဲ့ အာဆီယံရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ ေအာင္ျမင္တယ္လုိ႔ ေျပာႏုိင္တယ္။ အဖြဲ႔သက္တမ္းအႏွစ္ (၄၀) ေက်ာ္မွာ အဖြဲ႔၀င္ (၁၀) ႏုိင္ငံနဲ႔ မိတ္ေဆြႏုိင္ငံေတြ တုိးလာၿပီး အစုိးရအခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံရာမွာ လုိက္နာရမယ့္ စည္းကမ္းနည္းလမ္းကုိ သတ္မွတ္ႏုိင္ခဲ့တယ္။ ျပႆနာကုိ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေျဖရွင္းႏုိင္ၿပီး ျပည္တြင္းေရးမွာ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မႈ ကင္းရွင္းတာကုိ အာဆီယံရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ၾကတယ္။
ဇူလုိင္ (၂၀) ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ (၁၂) မ်က္ႏွာ ပူးတြဲေၾကညာခ်က္မွာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာ (၁၉) ရက္ေန႔က အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေၾကညာခဲ့သလုိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလုံးလႊတ္ေပးဖုိ႔နဲ႔ ပါတီစုံပါ၀င္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပဖုိ႔ ဗမာစစ္အစုိးရကုိ ထပ္မံတုိက္တြန္းေၾကာင္း ေဖာ္ျပတယ္။ ကုလသမဂၢအေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္နဲ႔ ပူးတြဲလုပ္ကုိင္မယ္လုိ႔ ဗမာအစုိးရက အာမခံတာကုိလည္း ႀကိဳဆုိေၾကာင္း ေဖာ္ျပတယ္။
ျပည္ပက ဖိအားေပးမႈနဲ႔ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေၾကာင့္ ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေရးလုပ္ရာမွာ အခက္အခဲေတြ႔ေနတယ္လုိ႔ ဗမာစစ္အစုိးရ အေၾကာင္းျပတာကုိလည္း အာဆီယံပူးတြဲေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားတယ္။ ေျပာခ်င္တာေျပာၿပီး လုပ္ခ်င္တာလုပ္လုိ႔ရမွန္း ဗမာစစ္အစုိးရက သိေနၿပီ။ အာဆီယံအေနနဲ႔ နာဂစ္ေလေဘးမွာ ပါ၀င္ႏုိင္တာပဲ ျပစရာရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နာဂစ္ေလေဘး ကယ္ဆယ္ေရးမွာ အာဆီယံပါ၀င္တဲ့အခန္းနဲ႔ ေလေဘးဒုကၡသည္ဘ၀ကုိ ေဖာ္ျပထားတဲ့ စာအုပ္ (၂) အုပ္ ဖူးခက္မွာ ထုတ္ျပန္တယ္။
အာဆီယံလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ကုိ ‘အာဆီယံအစုိးရမ်ားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္’ လုိ႔ အမည္ေပးၿပီး အေျခခံစည္းကမ္းခ်က္ (၇) မ်က္ႏွာကုိ အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းက အတည္ျပဳတယ္။ လာမယ့္ ေအာက္တုိဘာလ ဖူးခက္မွာပဲ က်င္းပမယ့္ (၁၅) ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံထိပ္သီးညီလာခံမွာ အာဆီယံႏုိင္ငံအားလုံး လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကုိ ကုိယ္စားလွယ္ ေစလႊတ္ရပါလိမ့္မယ္။ အာဆီယံလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြထဲမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ အေျခခံလြတ္လပ္မႈကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားတယ္။
ဒါေပမယ့္ အာဆီယံလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ လုိက္နာရမယ့္ မူ၀ါဒေတြထဲမွာ အဖြဲ႔၀င္အစုိးရရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာနဲ႔ လုပ္ပုိင္ခြင့္ကုိ ႐ုိေသေလးစားေရး၊ အဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံရဲ႕ ျပည္တြင္းေရးမွာ မစြက္ဖက္ေရး စတာေတြ ပါ၀င္ေနတာမုိ႔ အဖြဲ႔၀င္အစုိးရေတြ ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးဖ်က္မႈကုိ အေရးယူႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရးျမႇင့္တင္ေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရးကိစၥဟာ သက္ဆုိင္ရာ အစုိးရအသီးသီးရဲ႕ တာ၀န္ျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးကုိ တျဖည္းျဖည္းျမႇင့္တင္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္တယ္တဲ့။
ဖူးခက္အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းရဲ႕ ထူးျခားခ်က္က ဇူလုိင္လ (၂၂) ရက္ေန႔မွာ Treaty of Amity and Cooperation (TAC) အာဆီယံ ခ်စ္ၾကည္ေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးစာခ်ဳပ္ကုိ အေမရိကန္ လက္မွတ္ထုိးလုိက္တာပါပဲ။ အာဆီယံအဖြဲ႔နဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ လက္တြဲလုပ္ကုိင္ႏုိင္ဖုိ႔ ဒီစာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္ထုိးဖုိ႔ လုိပါတယ္။ အေမရိကန္ပါဆုိရင္ ေဒသအျပင္က ႏုိင္ငံေပါင္း (၁၅) ႏုိင္ငံ လက္မွတ္ထုိးထားပါၿပီ။ ဒီအထဲမွာ တ႐ုတ္၊ ႐ုရွား၊ အိႏၵိယ၊ ဂ်ပန္နဲ႔ ေတာင္ကုိရီးယား ပါ၀င္တယ္။ ဒီစာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္ထုိးထားတာဟာ ဗမာအစုိးရပါ၀င္တဲ့ အခန္းက႑ကုိ သြယ္၀ုိက္ၿပီး အသိအမွတ္ျပဳသလုိ ျဖစ္သြားတယ္လုိ႔ သုံးသပ္တာမ်ဳိးေတြလည္း ရွိတယ္။
TAC (ေခၚ) အာဆီယံခ်စ္ၾကည္ေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးစာခ်ဳပ္ အပုိဒ္ (၂) မွာ လက္မွတ္ထုိးသူေတြဟာ ျပည္တြင္းေရးမွာ မစြက္ဖက္ရ၊ အင္အားမသုံးရလုိ႔ တားျမစ္ထားတယ္။ TAC စာခ်ဳပ္၀င္ ႏုိင္ငံရဲ႕ နယ္နိမိတ္ (သို႔မဟုတ္) အခ်ဳပ္အျခာအာဏာနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးတည္ၿငိမ္မႈကုိ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစမယ့္ အျပဳအမူမ်ဳိးကုိ ေရွာင္ၾကဥ္ရမယ္လုိ႔ အပုိဒ္ (၁၀) က ဆုိထားတာမုိ႔ အေမရိကန္နဲ႔ စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈကုိ ဆန္႔က်င္သလုိျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လုိအျပဳအမူမ်ဳိးဟာ အႏၲရာယ္ ျဖစ္ေစတယ္ ဆုိတာကုိေတာ့ အာဆီယံ TAC စာခ်ဳပ္မွာ ရွင္းျပထားတာ မေတြ႔ရဘူး။
ခ်စ္ၾကည္ေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးစာခ်ဳပ္လုိ႔ အမည္ေပးထားတဲ့အတုိင္း အခန္း (၃) ခန္းမွာ ပုဒ္ (၄) က ပုဒ္မ (၁၂) အထိ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးကိစၥေတြကုိ ေဖာ္ျပထားတယ္။ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ သိပၸံပညာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ တည္ၿငိမ္ေရးစတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြမွာ လက္မွတ္ထုိးထားတဲ့ ႏုိင္ငံေတြဟာ တက္ႂကြစြာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမယ္လုိ႔ ဆုိတယ္။ ဆက္ဆံေရးျမႇင့္တင္ ရာမွာ အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ဆက္ဆံရာမွာေရာ (၂) ႏုိင္ငံတည္း ဆက္ဆံရာမွာေရာ ခြဲျခားမႈမရွိဘဲ တန္းတူဆက္ဆံရမယ္လုိ႔ ဆုိတယ္။
၁၉၉၈ ဇူလုိင္လ (၂၅) ရက္ေန႔ ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံ မနီလာၿမိဳ႕မွာ ျပင္ဆင္လုိက္တဲ့ အာဆီယံခ်စ္ၾကည္ေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး စာခ်ဳပ္ ဒုတိယျပင္ဆင္ခ်က္အရဆုိရင္ ဗမာစစ္အစုိးရအပါအ၀င္ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ (၁၀) ႏုိင္ငံစလုံးက ေထာက္ခံသေဘာတူတဲ့ အတြက္ အေမရိကန္ဟာ စာခ်ဳပ္၀င္ႏုိင္ငံျဖစ္လာတာပါပဲ။ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံအားလုံးက သေဘာတူမွသာလွွ်င္ ေဒသအျပင္ ဘက္က ႏုိင္ငံေတြဟာ အာဆီယံခ်စ္ၾကည္ေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးစာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္ထုိးႏိုင္တယ္လုိ႔ မနီလာျပင္ဆင္ခ်က္က ဆုိတယ္။ ျပႆနာေျဖရွင္းတဲ့ စည္းကမ္းနည္းလမ္းကုိ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွာ ျပ႒ာန္းပါတယ္။
အာဆီယံခ်စ္ၾကည္ေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးစာခ်ဳပ္ကုိ အေမရိကန္လက္မွတ္ေရးထုိးလုိက္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္အစုိးရရဲ႕ ျမန္မာ့ေရးရာသေဘာထား ေျပာင္းလဲလာဖြယ္ရွိတယ္။ အေမရိကန္ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္မွာ ဥပေဒျပ႒ာန္းၿပီး ဗမာစစ္အစုိးရကုိ ဒဏ္ခတ္အေရးယူထားတာျဖစ္လုိ႔ အုိဘားမားအစိုးရတဦးတည္းက ဒဏ္ခတ္မႈကုိ ႐ုပ္သိမ္းလုိ႔ မရပါဘူး။ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ သေဘာတူခ်က္ရဖုိ႔လုိတယ္။ ဒဏ္ခတ္မႈကုိ မ႐ုပ္သိမ္းဘဲ အာဆီယံ-အေမရိကန္ ပူးတြဲမႈတုိးျမႇင့္ေရးအစီအစဥ္မွာ ဗမာလည္း အက်ဳိးခံစားႏုိင္ဖြယ္ရွိလာပါတယ္။
အာဆီယံ-အေမရိကန္ ပူးတြဲလုပ္ကုိင္မႈျမႇင့္တင္ေရးအစီအစဥ္ေတြကုိ ၂၀၀၆ ခုက ၂၀၁၁ အထိ (၅) ႏွစ္ စီမံကိန္းခ်ၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတယ္။ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး စတဲ့ နယ္ပယ္သုံးခုမွာ စီမံကိန္းေပါင္း ႏွစ္ရာနီးပါးကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတာပါပဲ။ ျမန္မာျပည္မွာ ေလာေလာဆယ္လုပ္ေနတဲ့ အေမရိကန္ပညာေရး အကူအညီမ်ဳိးမွာလည္း တုိးခ်ဲ႕လာႏုိင္ပါတယ္။
ဇူလုိင္လ (၂၃) ရက္ေန႔က ေနာက္ဆုံးက်င္းပတဲ့ ARF အာဆီယံေဒသဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲကုိ ႏုိင္ငံ (၂၇) ႏုိင္ငံက ကုိယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္တယ္။ အာဆီယံ (၁၀) ႏုိင္ငံနဲ႔ ေဆြးေႏြးဘက္ (၁၀) ႏုိင္ငံနဲ႔ ေဒသဆုိင္ရာ (၇) ႏုိင္ငံ ျဖစ္တယ္။ ဒီအထဲမွာ ေျမာက္ကုိရီးယားပါတယ္။ အာရွေဒသလုံၿခံဳေရးကုိ အဓိကထားေဆြးေႏြးတဲ့ ပုံမွန္အစည္းအေ၀းပါပဲ။ ၁၉၉၄ မွာ စတင္က်င္းပတာမုိ႔ သက္တမ္း (၁၅) ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ အစည္းအေ၀းတက္သူအခ်င္းခ်င္း ယုံၾကည္မႈရွိေအာင္ ႀကိဳးပမ္းတဲ့အဆင့္မွာပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ပဋိပကၡမျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏုိင္ဖုိ႔နဲ႔ ထိန္းသိမ္းႏုိင္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနတုန္းပါပဲ။
ေျမာက္ကုိရီးယားရဲ႕ အဏုျမဴလက္နက္ျပႆနာဟာ ဆက္ၿပီးဒုကၡေပးေနဦးမွာပါပဲ။ ဗမာအစုိးရအဖုိ႔ လႈိင္ေခါင္းထဲက ထြက္ႏုိင္မယ့္ အခြင့္အလမ္းေပၚလာတယ္လုိ႔ ေျပာႏုိင္တယ္။ ေျမာက္ကုိရီးယား ေနာက္လုိက္ရင္ေတာ့ ၾကပ္ေျပးလႈိဏ္ေခါင္းထဲက ထြက္ႏုိင္မွာမဟုတ္ဘူး။
ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ARF အစည္းအေ၀းေတြအၾကားမွာ ျဖစ္ေပၚတဲ့ ေဒသဆုိင္ရာလုံၿခံဳေရးကိစၥကုိ ထိန္းထားႏုိင္ေအာင္ ARF ဥကၠ႒က ညႇိႏႈိင္းကြပ္ကဲရပါတယ္။ အာဆီယံအဖြဲ႔ရဲ႕ အလွည့္က်ဥကၠ႒ဟာ ARF အာဆီယံေဒသဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲရဲ႕ အလည့္က်ဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္ယူရတယ္။ ARF ၀န္ႀကီးအဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီးထုတ္ျပန္တဲ့ ဥကၠ႒ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ဟာ ARF ရဲ႕ တရား၀င္ သေဘာထားျဖစ္တယ္။ ဥကၠ႒ရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ အေရးႀကီးတယ္။
ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ဗမာစစ္အစုိးရကုိ အာဆီယံအလွည့္က်ဥကၠ႒ လုပ္ခြင့္မေပးတာ။ အာဆီယံအလွည့္က်ဥကၠ႒ဟာ (၂၇) ႏုိင္ငံ ARF ေဆြးေႏြးပြဲရဲ႕ အလွည့္က်ဥကၠ႒ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ဗမာကုိ ဥကၠ႒ခန္႔တာနဲ႔ ARF အစည္းအေ၀းကုိ အေနာက္တုိင္း ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံေတြ တက္ၾကမွာမဟုတ္ဘူး။ ဗမာအစုိးရေၾကာင့္ ARF ပုံမွန္ေဆြးေႏြးပြဲ အလုိအေလ်ာက္ ပ်က္စီးသြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗမာအစုိးရဟာ အလွည့္က်ဥကၠ႒ လုပ္ခြင့္မရတဲ့ တဦးတည္းေသာ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ျဖစ္ေနပါတယ္။
၂၇ ဇူလိုင္ ၂၀၀၉
လြန္ခဲ့တဲ့ ဇူလုိင္လ (၂၀) ရက္ေန႔က (၂၃) ရက္အထိ ထုိင္းႏုိင္ငံ ဖူးခက္မွာ ႏွစ္စဥ္ပုံမွန္ က်င္းပေနက် (၄၂) ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းနဲ႔ (၁၆) ႀကိမ္ေျမာက္ ARF အာဆီယံေဒသဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပတယ္။ သက္ဆုိင္ရာ အမႈထမ္းေတြကေတာ့ ဇူလုိင္ (၁၇) ရက္ကတည္းက လာေရာက္ျပင္ဆင္ၾကရတယ္။ အစည္းအေ၀းေပါင္း (၁၉) ခု ရွိတယ္ဆုိပဲ။ အာဆီယံအစည္းအေ၀းေတြ က်င္းပတုိင္း ျမန္မာ့ကိစၥ ဘယ္လုိကုိယ္တြယ္မလဲဆုိတာကုိ ‘သတင္းေလာက’ က စိတ္၀င္စားတယ္။ လာမယ့္ ေအာက္တုိဘာ ဖူးခက္မွာ အာဆီယံထိပ္သီးညီလာခံ က်င္းပေတာ့လည္း ဒီလုိျဖစ္ဦးမွာပဲ။
အစည္းအေ၀းေတြလုပ္ၿပီး ေၾကညာခ်က္ထုတ္တာဟာ အာဆီယံထုံးစံပဲ။ အႏွစ္သာရကေတာ့ ေျပာင္းမသြားဘူး။ အစုိးရ အခ်င္းခ်င္း ပဋိပကၡမျဖစ္ဖုိ႔ ဖြဲ႔စည္းခဲ့တဲ့ အာဆီယံရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ ေအာင္ျမင္တယ္လုိ႔ ေျပာႏုိင္တယ္။ အဖြဲ႔သက္တမ္းအႏွစ္ (၄၀) ေက်ာ္မွာ အဖြဲ႔၀င္ (၁၀) ႏုိင္ငံနဲ႔ မိတ္ေဆြႏုိင္ငံေတြ တုိးလာၿပီး အစုိးရအခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံရာမွာ လုိက္နာရမယ့္ စည္းကမ္းနည္းလမ္းကုိ သတ္မွတ္ႏုိင္ခဲ့တယ္။ ျပႆနာကုိ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေျဖရွင္းႏုိင္ၿပီး ျပည္တြင္းေရးမွာ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မႈ ကင္းရွင္းတာကုိ အာဆီယံရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ၾကတယ္။
ဇူလုိင္ (၂၀) ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ (၁၂) မ်က္ႏွာ ပူးတြဲေၾကညာခ်က္မွာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာ (၁၉) ရက္ေန႔က အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေၾကညာခဲ့သလုိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလုံးလႊတ္ေပးဖုိ႔နဲ႔ ပါတီစုံပါ၀င္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပဖုိ႔ ဗမာစစ္အစုိးရကုိ ထပ္မံတုိက္တြန္းေၾကာင္း ေဖာ္ျပတယ္။ ကုလသမဂၢအေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္နဲ႔ ပူးတြဲလုပ္ကုိင္မယ္လုိ႔ ဗမာအစုိးရက အာမခံတာကုိလည္း ႀကိဳဆုိေၾကာင္း ေဖာ္ျပတယ္။
ျပည္ပက ဖိအားေပးမႈနဲ႔ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေၾကာင့္ ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေရးလုပ္ရာမွာ အခက္အခဲေတြ႔ေနတယ္လုိ႔ ဗမာစစ္အစုိးရ အေၾကာင္းျပတာကုိလည္း အာဆီယံပူးတြဲေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားတယ္။ ေျပာခ်င္တာေျပာၿပီး လုပ္ခ်င္တာလုပ္လုိ႔ရမွန္း ဗမာစစ္အစုိးရက သိေနၿပီ။ အာဆီယံအေနနဲ႔ နာဂစ္ေလေဘးမွာ ပါ၀င္ႏုိင္တာပဲ ျပစရာရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နာဂစ္ေလေဘး ကယ္ဆယ္ေရးမွာ အာဆီယံပါ၀င္တဲ့အခန္းနဲ႔ ေလေဘးဒုကၡသည္ဘ၀ကုိ ေဖာ္ျပထားတဲ့ စာအုပ္ (၂) အုပ္ ဖူးခက္မွာ ထုတ္ျပန္တယ္။
အာဆီယံလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ကုိ ‘အာဆီယံအစုိးရမ်ားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္’ လုိ႔ အမည္ေပးၿပီး အေျခခံစည္းကမ္းခ်က္ (၇) မ်က္ႏွာကုိ အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းက အတည္ျပဳတယ္။ လာမယ့္ ေအာက္တုိဘာလ ဖူးခက္မွာပဲ က်င္းပမယ့္ (၁၅) ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံထိပ္သီးညီလာခံမွာ အာဆီယံႏုိင္ငံအားလုံး လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကုိ ကုိယ္စားလွယ္ ေစလႊတ္ရပါလိမ့္မယ္။ အာဆီယံလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြထဲမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ အေျခခံလြတ္လပ္မႈကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားတယ္။
ဒါေပမယ့္ အာဆီယံလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ လုိက္နာရမယ့္ မူ၀ါဒေတြထဲမွာ အဖြဲ႔၀င္အစုိးရရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာနဲ႔ လုပ္ပုိင္ခြင့္ကုိ ႐ုိေသေလးစားေရး၊ အဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံရဲ႕ ျပည္တြင္းေရးမွာ မစြက္ဖက္ေရး စတာေတြ ပါ၀င္ေနတာမုိ႔ အဖြဲ႔၀င္အစုိးရေတြ ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးဖ်က္မႈကုိ အေရးယူႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရးျမႇင့္တင္ေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရးကိစၥဟာ သက္ဆုိင္ရာ အစုိးရအသီးသီးရဲ႕ တာ၀န္ျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးကုိ တျဖည္းျဖည္းျမႇင့္တင္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္တယ္တဲ့။
ဖူးခက္အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းရဲ႕ ထူးျခားခ်က္က ဇူလုိင္လ (၂၂) ရက္ေန႔မွာ Treaty of Amity and Cooperation (TAC) အာဆီယံ ခ်စ္ၾကည္ေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးစာခ်ဳပ္ကုိ အေမရိကန္ လက္မွတ္ထုိးလုိက္တာပါပဲ။ အာဆီယံအဖြဲ႔နဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ လက္တြဲလုပ္ကုိင္ႏုိင္ဖုိ႔ ဒီစာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္ထုိးဖုိ႔ လုိပါတယ္။ အေမရိကန္ပါဆုိရင္ ေဒသအျပင္က ႏုိင္ငံေပါင္း (၁၅) ႏုိင္ငံ လက္မွတ္ထုိးထားပါၿပီ။ ဒီအထဲမွာ တ႐ုတ္၊ ႐ုရွား၊ အိႏၵိယ၊ ဂ်ပန္နဲ႔ ေတာင္ကုိရီးယား ပါ၀င္တယ္။ ဒီစာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္ထုိးထားတာဟာ ဗမာအစုိးရပါ၀င္တဲ့ အခန္းက႑ကုိ သြယ္၀ုိက္ၿပီး အသိအမွတ္ျပဳသလုိ ျဖစ္သြားတယ္လုိ႔ သုံးသပ္တာမ်ဳိးေတြလည္း ရွိတယ္။
TAC (ေခၚ) အာဆီယံခ်စ္ၾကည္ေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးစာခ်ဳပ္ အပုိဒ္ (၂) မွာ လက္မွတ္ထုိးသူေတြဟာ ျပည္တြင္းေရးမွာ မစြက္ဖက္ရ၊ အင္အားမသုံးရလုိ႔ တားျမစ္ထားတယ္။ TAC စာခ်ဳပ္၀င္ ႏုိင္ငံရဲ႕ နယ္နိမိတ္ (သို႔မဟုတ္) အခ်ဳပ္အျခာအာဏာနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးတည္ၿငိမ္မႈကုိ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစမယ့္ အျပဳအမူမ်ဳိးကုိ ေရွာင္ၾကဥ္ရမယ္လုိ႔ အပုိဒ္ (၁၀) က ဆုိထားတာမုိ႔ အေမရိကန္နဲ႔ စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈကုိ ဆန္႔က်င္သလုိျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လုိအျပဳအမူမ်ဳိးဟာ အႏၲရာယ္ ျဖစ္ေစတယ္ ဆုိတာကုိေတာ့ အာဆီယံ TAC စာခ်ဳပ္မွာ ရွင္းျပထားတာ မေတြ႔ရဘူး။
ခ်စ္ၾကည္ေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးစာခ်ဳပ္လုိ႔ အမည္ေပးထားတဲ့အတုိင္း အခန္း (၃) ခန္းမွာ ပုဒ္ (၄) က ပုဒ္မ (၁၂) အထိ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးကိစၥေတြကုိ ေဖာ္ျပထားတယ္။ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ သိပၸံပညာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ တည္ၿငိမ္ေရးစတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြမွာ လက္မွတ္ထုိးထားတဲ့ ႏုိင္ငံေတြဟာ တက္ႂကြစြာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမယ္လုိ႔ ဆုိတယ္။ ဆက္ဆံေရးျမႇင့္တင္ ရာမွာ အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ဆက္ဆံရာမွာေရာ (၂) ႏုိင္ငံတည္း ဆက္ဆံရာမွာေရာ ခြဲျခားမႈမရွိဘဲ တန္းတူဆက္ဆံရမယ္လုိ႔ ဆုိတယ္။
၁၉၉၈ ဇူလုိင္လ (၂၅) ရက္ေန႔ ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံ မနီလာၿမိဳ႕မွာ ျပင္ဆင္လုိက္တဲ့ အာဆီယံခ်စ္ၾကည္ေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး စာခ်ဳပ္ ဒုတိယျပင္ဆင္ခ်က္အရဆုိရင္ ဗမာစစ္အစုိးရအပါအ၀င္ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ (၁၀) ႏုိင္ငံစလုံးက ေထာက္ခံသေဘာတူတဲ့ အတြက္ အေမရိကန္ဟာ စာခ်ဳပ္၀င္ႏုိင္ငံျဖစ္လာတာပါပဲ။ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံအားလုံးက သေဘာတူမွသာလွွ်င္ ေဒသအျပင္ ဘက္က ႏုိင္ငံေတြဟာ အာဆီယံခ်စ္ၾကည္ေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးစာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္ထုိးႏိုင္တယ္လုိ႔ မနီလာျပင္ဆင္ခ်က္က ဆုိတယ္။ ျပႆနာေျဖရွင္းတဲ့ စည္းကမ္းနည္းလမ္းကုိ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွာ ျပ႒ာန္းပါတယ္။
အာဆီယံခ်စ္ၾကည္ေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးစာခ်ဳပ္ကုိ အေမရိကန္လက္မွတ္ေရးထုိးလုိက္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္အစုိးရရဲ႕ ျမန္မာ့ေရးရာသေဘာထား ေျပာင္းလဲလာဖြယ္ရွိတယ္။ အေမရိကန္ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္မွာ ဥပေဒျပ႒ာန္းၿပီး ဗမာစစ္အစုိးရကုိ ဒဏ္ခတ္အေရးယူထားတာျဖစ္လုိ႔ အုိဘားမားအစိုးရတဦးတည္းက ဒဏ္ခတ္မႈကုိ ႐ုပ္သိမ္းလုိ႔ မရပါဘူး။ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ သေဘာတူခ်က္ရဖုိ႔လုိတယ္။ ဒဏ္ခတ္မႈကုိ မ႐ုပ္သိမ္းဘဲ အာဆီယံ-အေမရိကန္ ပူးတြဲမႈတုိးျမႇင့္ေရးအစီအစဥ္မွာ ဗမာလည္း အက်ဳိးခံစားႏုိင္ဖြယ္ရွိလာပါတယ္။
အာဆီယံ-အေမရိကန္ ပူးတြဲလုပ္ကုိင္မႈျမႇင့္တင္ေရးအစီအစဥ္ေတြကုိ ၂၀၀၆ ခုက ၂၀၁၁ အထိ (၅) ႏွစ္ စီမံကိန္းခ်ၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတယ္။ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး စတဲ့ နယ္ပယ္သုံးခုမွာ စီမံကိန္းေပါင္း ႏွစ္ရာနီးပါးကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတာပါပဲ။ ျမန္မာျပည္မွာ ေလာေလာဆယ္လုပ္ေနတဲ့ အေမရိကန္ပညာေရး အကူအညီမ်ဳိးမွာလည္း တုိးခ်ဲ႕လာႏုိင္ပါတယ္။
ဇူလုိင္လ (၂၃) ရက္ေန႔က ေနာက္ဆုံးက်င္းပတဲ့ ARF အာဆီယံေဒသဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲကုိ ႏုိင္ငံ (၂၇) ႏုိင္ငံက ကုိယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္တယ္။ အာဆီယံ (၁၀) ႏုိင္ငံနဲ႔ ေဆြးေႏြးဘက္ (၁၀) ႏုိင္ငံနဲ႔ ေဒသဆုိင္ရာ (၇) ႏုိင္ငံ ျဖစ္တယ္။ ဒီအထဲမွာ ေျမာက္ကုိရီးယားပါတယ္။ အာရွေဒသလုံၿခံဳေရးကုိ အဓိကထားေဆြးေႏြးတဲ့ ပုံမွန္အစည္းအေ၀းပါပဲ။ ၁၉၉၄ မွာ စတင္က်င္းပတာမုိ႔ သက္တမ္း (၁၅) ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ အစည္းအေ၀းတက္သူအခ်င္းခ်င္း ယုံၾကည္မႈရွိေအာင္ ႀကိဳးပမ္းတဲ့အဆင့္မွာပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ပဋိပကၡမျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏုိင္ဖုိ႔နဲ႔ ထိန္းသိမ္းႏုိင္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနတုန္းပါပဲ။
ေျမာက္ကုိရီးယားရဲ႕ အဏုျမဴလက္နက္ျပႆနာဟာ ဆက္ၿပီးဒုကၡေပးေနဦးမွာပါပဲ။ ဗမာအစုိးရအဖုိ႔ လႈိင္ေခါင္းထဲက ထြက္ႏုိင္မယ့္ အခြင့္အလမ္းေပၚလာတယ္လုိ႔ ေျပာႏုိင္တယ္။ ေျမာက္ကုိရီးယား ေနာက္လုိက္ရင္ေတာ့ ၾကပ္ေျပးလႈိဏ္ေခါင္းထဲက ထြက္ႏုိင္မွာမဟုတ္ဘူး။
ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ARF အစည္းအေ၀းေတြအၾကားမွာ ျဖစ္ေပၚတဲ့ ေဒသဆုိင္ရာလုံၿခံဳေရးကိစၥကုိ ထိန္းထားႏုိင္ေအာင္ ARF ဥကၠ႒က ညႇိႏႈိင္းကြပ္ကဲရပါတယ္။ အာဆီယံအဖြဲ႔ရဲ႕ အလွည့္က်ဥကၠ႒ဟာ ARF အာဆီယံေဒသဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲရဲ႕ အလည့္က်ဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္ယူရတယ္။ ARF ၀န္ႀကီးအဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီးထုတ္ျပန္တဲ့ ဥကၠ႒ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ဟာ ARF ရဲ႕ တရား၀င္ သေဘာထားျဖစ္တယ္။ ဥကၠ႒ရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ အေရးႀကီးတယ္။
ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ဗမာစစ္အစုိးရကုိ အာဆီယံအလွည့္က်ဥကၠ႒ လုပ္ခြင့္မေပးတာ။ အာဆီယံအလွည့္က်ဥကၠ႒ဟာ (၂၇) ႏုိင္ငံ ARF ေဆြးေႏြးပြဲရဲ႕ အလွည့္က်ဥကၠ႒ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ဗမာကုိ ဥကၠ႒ခန္႔တာနဲ႔ ARF အစည္းအေ၀းကုိ အေနာက္တုိင္း ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံေတြ တက္ၾကမွာမဟုတ္ဘူး။ ဗမာအစုိးရေၾကာင့္ ARF ပုံမွန္ေဆြးေႏြးပြဲ အလုိအေလ်ာက္ ပ်က္စီးသြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗမာအစုိးရဟာ အလွည့္က်ဥကၠ႒ လုပ္ခြင့္မရတဲ့ တဦးတည္းေသာ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ျဖစ္ေနပါတယ္။
Labels:
ေခတ္ျပိဳင္ မွ
Abonneren op:
Posts (Atom)